Μείωση εργατικού κόστους - Ευέλικτες μορφές απασχόλησης

ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:

Μάριος Σιούφας

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:

16/11/2018 - 09:31

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ:

16/11/2018 - 10:33

Έννοια: Ως «ευελιξία» στην αγορά εργασίας νοείται καταρχήν η ικανότητα προσαρμογής σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον, έχει δε ως κύριο χαρακτηριστικό την προώθηση ενός συστήματος κανόνων, όπου κυριαρχούν οι αυτόνομες και εξατομικευμένες ρυθμίσεις με βάσει τις ανάγκες παραγωγής.

Ι.- Βασικά Νομοθετήματα:

ν. 1892/1990, ν. 2639/1998, ν. 2874/2000, ν. 2956/2001, ν. 3174/2003, ν. 3250/2004, ν. 3846/2010, ν. 4052/2012, Α.Ν.539/1945, 1346/1983, το άρθρο 1 του ν.3302/04, το άρθρο 6 του ν.3846/2010 και το άρθρο 7 της υποπαρ.ια.14 του ν.4093/2012, 1387/1983, Ν. 3863/2010.

ΙΙ.- Κύριες μορφές Ευέλικτης Απασχόλησης:

Από τις καταγεγραμμένες μορφές ευέλικτης εργασίας, ως σημαντικότερες και συνηθέστερες διακρίνονται οι εξής:

1. Μερική απασχόληση.

Πρόκειται για την απασχόληση κατά λιγότερες ώρες την ημέρα από το ημερήσιο ωράριο πλήρους απασχόλησης ή την εβδομάδα, λιγότερες ώρες από το εβδομαδιαίο ωράριο πλήρους απασχόλησης ή το δεκαπενθήμερο ή το μήνα, λιγότερες ώρες από τις ώρες πλήρους απασχόλησης.

Βασικά χαρακτηριστικά:

  • Μειωμένη διάρκεια (ώρες) εργασίας.
  • Δυνατότητα προσαρμογής της εργασίας στις προσωπικές και οικογενειακές απαιτήσεις.

2. Εκ περιτροπής απασχόληση.

Αποτελεί υποπερίπτωση της μερικής απασχόλησης, δηλαδή απασχόληση κατά πλήρες μεν ωράριο, αλλά για λιγότερες ημέρες την εβδομάδα, ή κατά λιγότερες εβδομάδες το μήνα ή κατά λιγότερους μήνες το έτος ή και συνδυασμό αυτών.  Σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο για τη σύναψη σύμβασης μερικής απασχόλησης, αλλά και της εκ περιτροπής εργασίας, απαιτείται έγγραφη σύμβαση, η οποία πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιθεώρηση Εργασίας μέσα σε 8 ημέρες από την κατάρτισή της. Σε διαφορετική περίπτωση τεκμαίρεται ότι πρόκειται για σχέση «πλήρους» απασχόλησης.

Πέραν των δυνατοτήτων για συμφωνία περιορισμού του χρόνου απασχόλησης, οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα, υπό προϋποθέσεις, να επιβάλλουν μονομερώς σύστημα εκ περιτροπής εργασίας. Η δυνατότητα αυτή αφορά μόνο στην εκ περιτροπής εργασία και όχι σε κάθε μορφή μειωμένης απασχόλησης. Υπό την έννοια σύστημα νοείται η απασχόληση των εργαζομένων εναλλάξ στην ίδια ή σε περισσότερες θέσεις εργασίας σε διαφορετικές περιόδους και ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ενώ η λειτουργία της επιχείρησης παραμένει συνεχής.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 2 του ν. 3846/2010 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 17 παρ. 3 του ν. 3899/2010 ορίζεται ότι «αν περιοριστούν οι δραστηριότητες του εργοδότη μπορεί, αντί καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, να επιβάλλει σύστημα εκ περιτροπής απασχόλησης στην επιχείρησή του, η διάρκεια της οποίας δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους εννέα (9) μήνες στο ίδιο ημερολογιακό έτος, μόνο εφόσον προηγουμένως προβεί σε ενημέρωση και διαβούλευση με τους νόμιμους εκπροσώπους των εργαζομένων, σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 260/2006 και του ν. 1767/1988».

Συνεπώς, σύμφωνα με την ως άνω διάταξη, προϋποθέσεις για τη μονομερή επιβολή της εκ περιτροπής εργασίας είναι:
α) ο περιορισμός της δραστηριότητας της επιχείρησης ο οποίος αφορά κατ’ ουσία τον όγκο της διαθέσιμης εργασίας,
β) η προηγούμενη ενημέρωση των εργαζομένων και η διαβούλευση με τους νόμιμους εκπροσώπους τους,
γ) η επιβολή του μέτρου για χρονικό διάστημα έως 9 μήνες εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους.

Βασικά χαρακτηριστικά:

  • Πλήρες ημερήσιο ωράριο εργασίας μόνο κατά μερικές από τις εργάσιμες ημέρες
  • Συνεχής λειτουργία επιχείρησης.

3. Σύμβαση Ορισμένου Χρόνου (ΣΟΧ).

Πρόκειται για σύμβαση εργασίας που ορίζεται εξ’ αρχής για μία συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Όταν παρέλθει η ορισθείσα διάρκεια, η σύμβαση λύεται αυτοδίκαια, χωρίς να απαιτείται καταγγελία από κάποιο μέρος και χωρίς υποχρέωση του εργοδότη να καταβάλει αποζημίωση. Εάν κάποιο συμβαλλόμενο μέρος επιθυμεί να λύσει τη σύμβαση αυτή, πριν την πάροδο του συμφωνηθέντος χρόνου, πρέπει να επικαλεστεί και να αποδείξει τη συνδρομή σπουδαίου λόγου, άλλως οφείλει αποζημίωση στο έτερο μέρος.

Βασικά χαρακτηριστικά:

  • Εκ των προτέρων συμφωνηθείσα χρονική περίοδος απασχόλησης.
  • Αυτοδίκαιη λύση σύμβασης μετά το πέρας της διάρκειας αυτής χωρίς καταγγελία και χωρίς την καταβολή αποζημίωσης.

4. Δανεισμός μισθωτού μέσω Εταιρειών Προσωρινής Απασχόλησης (μη γνήσιος δανεισμός).

Αποτελεί ιδιαίτερη μορφή δανεισμού, όπου η σύμβαση μεταξύ εργοδότη (Εταιρείας Προσωρινής Απασχόλησης) και μισθωτού προβλέπει ότι, ο μισθωτός θα προσφέρει τις υπηρεσίες του για περιορισμένο χρονικό διάστημα σε τρίτους, καθ υπόδειξη του αρχικού εργοδότη.

Βασικά Χαρακτηριστικά

  • Κατ ‘επιχείρηση δανεισμός προσωπικού
  • Εξοικονόμηση χρόνου στην αναζήτηση εργατικού δυναμικού

5. Εποχική απασχόληση.

Η μορφή αυτή εκδηλώνεται συνήθως με τον τύπο της σύμβασης ορισμένου χρόνου και συνδέεται με την εποχικότητα της δραστηριότητας  ορισμένων επιχειρήσεων σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους του έτους. Έτσι, ο εποχικός εργαζόμενος μπορεί να καλύπτει είτε πάγιες ανάγκες εποχικών επιχειρήσεων, είτε έκτακτες ανάγκες επιχειρήσεων, οι οποίες παρουσιάζουν αυξημένη δραστηριότητα σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους του έτους, τις οποίες δεν δύνανται να καλύψουν με το σταθερά απασχολούμενο σε αυτές προσωπικό.

Βασικά χαρακτηριστικά:

  • Αφορά σε επιχειρήσεις που λειτουργούν εποχικά ή  εμφανίζουν χρονικές περιόδους αιχμής στη δραστηριότητά τους.
  • Εναλλαγή περιόδων εργασίας και μη εργασίας.
  • Εργασία σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους του έτους.

6. Τηλεργασία.

Στην περίπτωση αυτή, ο εργαζόμενος, κάνοντας χρήση των δυνατοτήτων που προσφέρει η τεχνολογία, παρέχει την εργασία του ευρισκόμενος σε τόπο διαφορετικό από αυτόν που είναι εγκατεστημένη η εργοδότρια επιχείρηση.

Βασικά χαρακτηριστικά:

  • Καλύτερος Προγραμματισμός της επιχείρησης και του εργαζόμενου.
  • Μείωση κόστους.
  • Ανεξαρτησία εργαζόμενου.
  • Δυνατότητα προσαρμογής της εργασίας στις προσωπικές και οικογενειακές απαιτήσεις.
  • Καλύτερη κατανομή θέσεων εργασίας σε οικονομικά αποκλεισμένες περιοχές.

7. Διευθέτηση του χρόνου εργασίας.

Πρόκειται για συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένων, με την οποία καθορίζεται η αυξομείωση των ωρών εργασίας ανά χρονικές περιόδους, σύμφωνα με τις ανάγκες της εργοδότριας επιχείρησης.

Βασικά χαρακτηριστικά:

  • Καλύτερος Προγραμματισμός της επιχείρησης και του εργαζόμενου.
  • Δυνατότητα προσαρμογής της εργασίας στις προσωπικές και οικογενειακές απαιτήσεις.