Προεδρικό Διάταγμα 123/2011

1. Φορέας κατάρτισης διαμεσολαβητών που εφεξής καλείται στο παρόν «Φορέας» μπορεί να είναι αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία που συνιστούν από κοινού ένας τουλάχιστον δικηγορικός σύλλογος και ένα τουλάχιστον από τα επιμελητήρια της Χώρας και λειτουργεί μετά τη χορήγηση άδειας από το Τμήμα Δικηγορικού Λειτουργήματος και Δικαστικών Επιμελητών που ανήκει στη Γενική Διεύθυνση Διοίκησης Δικαιοσύνης του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (άρθρο 5 παρ. 1 του ν. 3898/2010).

2. Ο Φορέας έχει διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια.

3. Ο Φορέας υποχρεούται να απασχολεί κατ ελάχιστον το ακόλουθο διευθυντικό προσωπικό: α) ένα Διευθυντή του Φορέα, β) ένα Διευθυντή Κατάρτισης και γ) έναν Συντονιστή Ενεργειών Κατάρτισης, ο οποίος δύναται να εκτελεί και χρέη Υπεύθυνου κοινωνικά ευάλωτων ομάδων. Οι ανωτέρω πρέπει να κατέχουν τίτλο σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της ημεδαπής ή αντίστοιχο τίτλο σπουδών σχολής της αλλοδαπής, συνοδευόμενο από πράξη αναγνώρισης του ΔΙ.Κ.Α.Τ.Σ.Α. ή από πιστοποιητικό αναγνώρισης του Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π. για την ισοτιμία ή/και την αντιστοιχία.

4. Ο Φορέας υποχρεούται να απασχολεί διοικητικό προσωπικό για γραμματειακή υποστήριξη.

1. O σκοπός του Φορέα είναι:

α) Η παροχή υπηρεσιών βασικής εκπαίδευσης στους υποψήφιους διαμεσολαβητές και μετεκπαίδευσης στους διαμεσολαβητές για την απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων που είναι αναγκαίες για την άσκηση της διαμεσολάβησης,

β) Ο σχεδιασμός προγραμμάτων εκπαίδευσης, κατά τα αναφερόμενα στο Παράρτημα Α του παρόντος, και μετεκπαίδευσης,

γ) Η δημοσιότητα και προβολή του θεσμού της διαμεσολάβησης και η παροχή κάθε σχετικής πληροφορίας στο ευρύ κοινό.

2. Για την υλοποίηση των σκοπών του ο Φορέας πραγματοποιεί κάθε αναγκαίο έργο και ιδίως συνεργάζεται με αντίστοιχους αναγνωρισμένους φορείς της αλλοδαπής, αλλά και με πρόσωπα αναγνωρισμένου επιστημονικού κύρους για θέματα της αρμοδιότητάς τους, διοργανώνει συνέδρια, ημερίδες και σεμινάρια.

1. Ο Φορέας υποβάλλει στην υπηρεσία του άρθρου 1 παράγραφος 1 του παρόντος σφραγισμένο φάκελο που περιλαμβάνει σε δύο αντίτυπα (πρωτότυπο, αντίγραφο) και σε ηλεκτρονική μορφή την αίτησή του για αδειοδό-τηση, συνοδευόμενη από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:

α) Κατάθεση παραβόλου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 5 παράγραφος 3 του νόμου 3898/2010,

β) Επικυρωμένο αντίγραφο του καταστατικού του Φορέα, από το οποίο προκύπτει με σαφήνεια ο σκοπός αυτού και το πιστοποιητικό εγγραφής του στο Πρωτοδικείο της περιφέρειας της έδρας του,

γ) Θεωρημένο αντίγραφο βεβαίωσης έναρξης εργασιών του Φορέα από την αρμόδια ΔΟΥ,

δ) Υπεύθυνη Δήλωση του νόμου 1599/1986 υπογεγραμμένη από τον νόμιμο εκπρόσωπο του Φορέα, στην οποία βεβαιώνεται ότι ο Φορέας διαθέτει το απαιτούμενο διευθυντικό και διοικητικό προσωπικό, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 παράγραφοι 3 και 4 του παρόντος,

ε) Κατάλογο εκπαιδευτών διαμεσολαβητών μαζί με επικυρωμένα αποδεικτικά τίτλων σπουδών και εκπαιδευτικής ή επαγγελματικής εμπειρίας των εν λόγω εκπαιδευτών, όπως πιστοποιητικά προϋπηρεσίας, βεβαιώσεις φορέων, επίσημα έγγραφα σχετικά με επαγγελματική εμπειρία,

στ) Οποιοδήποτε νόμιμο δικαιολογητικό που αποδεικνύει νομή, κατοχή, χρήση ή κυριότητα του χώρου εκπαίδευσης, όπως παραχωρητήριο χρήσης ή άλλο ιδιωτικό συμφωνητικό,

ζ) Διάγραμμα κάτοψης του χώρου εκπαίδευσης υπογεγραμμένο από πολιτικό μηχανικό, στο οποίο εμφαίνεται ότι ο εν λόγω χώρος διαθέτει τουλάχιστον τρείς χωριστές αίθουσες διδασκαλίας και ειδικότερα δύο αίθουσες κατάλληλες για τη διεξαγωγή των μαθημάτων και προσομοιώσεων και μία αίθουσα διαλέξεων,

η) Υπεύθυνη Δήλωση του νόμου 1599/1986 υπογεγραμμένη από τον νόμιμο εκπρόσωπο του Φορέα, στην οποία βεβαιώνεται ότι οι τρείς αίθουσες διδασκαλίας έχουν επαρκή υλικοτεχνική υποδομή και είναι κατάλληλες για το σκοπό της εκπαίδευσης και ειδικότερα διαθέτουν τον κατ' ελάχιστον απαιτούμενο εξοπλισμό, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 7 του παρόντος,

θ) Αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών για τα μαθήματα της βασικής εκπαίδευσης, όπως ορίζεται στο Παράρτημα, και μετεκπαίδευσης,

ι) Υπεύθυνη δήλωση του νόμου 1599/1986 υπογεγραμμένη από το Διευθυντή Κατάρτισης ή τον Συντονιστή Ενεργειών Κατάρτισης, στην οποία βεβαιώνεται ο αριθμός των υποψήφιων διαμεσολαβητών που θα συμμετέχουν σε κάθε εκπαιδευτική περίοδο στα προγράμματα βασικής εκπαίδευσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 6 παράγραφος 3 του παρόντος.

2. Ο φάκελος μετά την κατάθεσή του στην υπηρεσία του άρθρου 1 παράγραφος 1 του παρόντος αποσφραγίζεται και ελέγχεται η πληρότητά του όσον αφορά στα συνημμένα δικαιολογητικά. Σε περίπτωση που τα δικαιολογητικά είναι ελλιπή ζητείται εγγράφως από τον αντίστοιχο Φορέα να αποστείλει, εντός τριάντα (30) ημερών από τη γνωστοποίηση, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Μετά την παραλαβή, τα δικαιολογητικά εξετάζονται εκ νέου και η ανωτέρω υπηρεσία αποφαίνεται για την πληρότητα και συμβατότητά τους.

3. Σε περίπτωση που ο Φορέας είτε δεν προσκομίσει τα δικαιολογητικά εντός της προθεσμίας των τριάντα (30) ημερών, είτε αυτά που θα προσκομίσει δεν είναι πλήρη, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 1, η αίτηση χαρακτηρίζεται ελλιπής και απορρίπτεται.

4. Ο Φορέας, του οποίου ο φάκελος κρίνεται πλήρης και συμβατός υπόκειται στη συνέχεια σε αξιολόγηση και βαθμολόγηση, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 8 του παρόντος. Προς τούτο ο σχετικός φάκελος διαβιβάζεται στην Επιτροπή Πιστοποίησης Διαμεσολαβητών του άρθρου 6 του νόμου 3898/2010.

5. Για τη χορήγηση της άδειας λειτουργίας απαιτείται ο Φορέας να συγκεντρώνει για κάθε άξονα κριτηρίων τουλάχιστον το ήμισυ του σχετικού συντελεστή βαρύτητας και συνολική βαθμολογία ίση ή μεγαλύτερη του 60.

6. Εφόσον πληρούνται οι κατά τα ανωτέρω όροι και προϋποθέσεις, χορηγείται στον Φορέα η σχετική άδεια λειτουργίας του. Διαφορετικά, η αίτησή του απορρίπτεται.

1. Η βασική εκπαίδευση και κατάρτιση περιλαμβάνει θεωρία της διαμεσολάβησης και εφαρμογές πρακτικής των θεωρητικών γνώσεων υπό την καθοδήγηση, υποστήριξη και επίβλεψη εκπαιδευτή διαμεσολάβησης, όπως το περιεχόμενο του προγράμματος αναφέρεται στο Παράρτημα Α του παρόντος, με ελάχιστο αριθμό ακέραιων μονάδων εκπαίδευσης σαράντα (40) ωρών (εκπαιδευτική περίοδος).

2. Η μετεκπαίδευση των διαπιστευμένων διαμεσολαβητών συνίσταται στην τακτική προαγωγή των γνώσεών τους ανά διετία και με ελάχιστο αριθμό ακέραιων μονάδων εκπαίδευσης δέκα (10) ωρών.

Ο εκπαιδευτής διαμεσολαβητών πρέπει να είναι είτε διαπιστευμένος εκπαιδευτής διαμεσολαβητών με διεθνή αναγνώριση και εμπειρία συμμετοχών σε διαδικασία διαμεσολάβησης σύμφωνα με την αιτιολογημένη γνώμη του Φορέα, είτε να διαθέτει σωρευτικά τα ακόλουθα προσόντα:

1) Να είναι διαπιστευμένος ως διαμεσολαβητής,

2) Να έχει εκπαιδευτεί και πιστοποιηθεί ως εκπαιδευτής διαμεσολαβητών σε αναγνωρισμένου κύρους φορέα κατάρτισης εκπαιδευτών διαμεσολαβητών της ημεδαπής ή αλλοδαπής, με χρόνο εκπαίδευσης τουλάχιστον σαράντα (40) ωρών,

3) Να έχει εμπειρία συμμετοχών σε διαδικασίες διαμεσολάβησης ως διαμεσολαβητής ή βοηθός διαμεσολαβητή ή νομικός παραστάτης ενός εκ των μερών,

4) Να έχει πενταετή επαγγελματική εμπειρία στο γνωστικό του αντικείμενο και

5) Να κατέχει μεταπτυχιακό ή διδακτορικό δίπλωμα στον επιστημονικό του κλάδο ή να έχει τουλάχιστον διακόσιες (200) ώρες πιστοποιημένης εκπαίδευσης διαμεσολάβησης.

1. Οι υποψήφιοι δικηγόροι διαμεσολαβητές υποβάλλουν αίτηση στον Φορέα για τη συμμετοχή τους σε προγράμματα βασικής εκπαίδευσης, εφόσον α) δεν έχουν καταδικασθεί αμετάκλητα για κακούργημα ή πλημμέλημα, που κωλύουν το διορισμό τους ως δικηγόρων, σύμφωνα με το άρθρο 26 παράγραφος 1 του ΝΔ 3026/1954 (Κώδικα Περί Δικηγόρων), όπως αποδεικνύεται με την προσκόμιση αποσπάσματος ποινικού μητρώου και β) προσκομίσουν βεβαίωση από τον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο ότι ασκούν το δικηγορικό επάγγελμα και ότι δεν έχουν καταδικασθεί πειθαρχικά με ποινή προσωρινής ή οριστικής παύσης.

2. Οι υποψήφιοι διαμεσολαβητές που δεν είναι δικηγόροι υποβάλλουν την ανωτέρω αίτηση, εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) Είναι κάτοχοι τίτλου σπουδών ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος της ημεδαπής ή αντίστοιχου τίτλου σπουδών σχολών της αλλοδαπής, που συνοδεύεται από πράξη αναγνώρισης του ΔΙ.Κ.Α.Τ.Σ.Α. ή από πιστοποιητικό αναγνώρισης του Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π. για την ισοτιμία ή/και την αντιστοιχία και

β) Δεν συντρέχουν τα κωλύματα του άρθρου 8 του νόμου 3528/2007, όπως αποδεικνύεται με την προσκόμιση αποσπάσματος ποινικού μητρώου.

3. Ο αριθμός των υποψήφιων διαμεσολαβητών που συμμετέχουν σε κάθε εκπαιδευτική περίοδο στα προγράμματα βασικής εκπαίδευσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 18. Οι εκπαιδευτές δεν δύνανται να είναι λιγότεροι από δύο για κάθε εκπαιδευτική περίοδο.

1. Τα προγράμματα βασικής εκπαίδευσης και μετεκπαίδευσης γίνονται σε ειδικό χώρο, ο οποίος διαθέτει τουλάχιστον τρείς χωριστές αίθουσες διδασκαλίας και ειδικότερα δύο αίθουσες κατάλληλες για τη διεξαγωγή των μαθημάτων και προσομοιώσεων και μία αίθουσα διαλέξεων.

2. Οι εν λόγω αίθουσες διδασκαλίας πρέπει να έχουν επαρκή υλικοτεχνική υποδομή και να είναι κατάλληλες για το σκοπό της εκπαίδευσης, ειδικότερα πρέπει να διαθέτουν κατ' ελάχιστον τον παρακάτω εξοπλισμό:

α) ένα διαφανοσκόπειο (overhead projector) και μία οθόνη προβολής για δυναμικότητα 15 καταρτιζομένων ή οποιοδήποτε άλλο μέσο προβολής ήχου και εικόνας.

β) Πίνακα ανά αίθουσα.

γ) Φωτοαντιγραφικό Μηχάνημα.

δ) Μία τηλεόραση και ένα μαγνητοσκόπιο ή μία συσκευή αναπαραγωγής ψηφιακών δίσκων(video ή DVD player).

ε) Τραπέζια και καθίσματα ανά αίθουσα, αναλόγου αριθμού με τη δυναμικότητα της αίθουσας.

1. Η αξιολόγηση και βαθμολόγηση του υπό αδειοδότηση Φορέα γίνεται με απόφαση της Επιτροπής Πιστοποίησης Διαμεσολαβητών του άρθρου 6 του νόμου 3898/2010, βάσει των ακόλουθων τεσσάρων αξόνων κριτηρίων:

Α. Οργάνωση, Λειτουργία - Παρεχόμενη Κατάρτιση

Β. Διευθυντικό, Διοικητικό & Επιστημονικό Προσωπικό

Γ. Υλικοτεχνική Υποδομή

Δ. Συνέντευξη με τον Διευθυντή Κατάρτισης

2. Κάθε άξονας κριτηρίων αποτελείται από επί μέρους παραμέτρους με διαφορετικούς συντελεστές βαρύτητας και κλίμακα βαθμολογίας από 1 έως 100. Τα κριτήρια, οι παράμετροι, οι αντίστοιχοι συντελεστές βαρύτητας και ο τρόπος βαθμολόγησης αποτυπώνονται στο Έντυπο Ελέγχου, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της απόφασης της Επιτροπής Πιστοποίησης Διαμεσολαβητών του άρθρου 6 του νόμου 3898/2010.

3. Η συνολική βαθμολογία συντίθεται από τέσσερις επιμέρους βαθμούς, οι οποίοι αποτυπώνουν την αξιολόγηση:

— οργάνωσης, λειτουργίας/παρεχόμενης κατάρτισης,

— του διευθυντικού, διοικητικού και επιστημονικού προσωπικού

— της επάρκειας και ποιότητας της υλικοτεχνικής υποδομής,

— της συνέντευξης.

4. Οι τέσσερις βαθμοί συμμετέχουν στη συνολική βαθμολογία με συντελεστές βαρύτητας που αποτυπώνονται στον επόμενο πίνακα:

6. Ο τελικός βαθμός κάθε άξονα κριτηρίων προκύπτει από το μέσο όρο των βαθμών των μελών της Επιτροπής Πιστοποίησης Διαμεσολαβητών, ύστερα από τη διενέργεια επιτόπιου ελέγχου στον Φορέα και συνέντευξη με τον Διευθυντή Κατάρτισης.

1. Ως αλλαγή ή μεταβολή ορίζεται κάθε τροποποίηση, αντικατάσταση, μετατροπή ή συμπλήρωση των επιμέρους στοιχείων των νομικών και λοιπών υποχρεώσεων, της κτιριακής και υλικοτεχνικής υποδομής, του διευθυντικού, επιστημονικού και διοικητικού προσωπικού του Φορέα.

2. Ο Φορέας που έχει ήδη αδειοδοτηθεί υποβάλλει στην υπηρεσία του άρθρου 7 του νόμου 3898/2010 αίτηση με τις αιτούμενες αλλαγές ή μεταβολές, η οποία συνοδεύεται με τα αντίστοιχα δικαιολογητικά, όπως ορίζονται στο άρθρο 3 του παρόντος.

3. Η Επιτροπή Πιστοποίησης Διαμεσολαβητών του άρθρου 6 του νόμου 3898/2010 προβαίνει σε σχετικό έλεγχο και βαθμολόγηση της νέας κατάστασης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 8 του παρόντος.

1. Αν διαπιστωθεί ότι, προκειμένου να επιτευχθεί η αδειοδότηση και λειτουργία του Φορέα, στον φάκελο του άρθρου 3 του παρόντος δηλώθηκαν ή κατατέθηκαν στοιχεία ψευδή ή αποκρύφθηκαν τα αληθή, ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ύστερα από εισήγηση της Επιτροπής Πιστοποίησης Διαμεσολαβητών του άρθρου 6 του νόμου 3898/2010, ανακαλεί οριστικά την άδεια λειτουργίας του Φορέα. Στην περίπτωση δε που η ως άνω παράβαση θα είχε μεν ως συνέπεια τη χορήγηση της άδειας, αλλά με βαθμολογία χαμηλότερη της επιτευχθείσας, ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ύστερα από εισήγηση της ίδιας Επιτροπής, ανακαλεί οριστικά ή προσωρινά την άδεια λειτουργίας.

2. Σε περίπτωση μη τήρησης των νόμιμων υποχρεώσεων του Φορέα κατά το στάδιο λειτουργίας του, ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ύστερα από εισήγηση της Επιτροπής Πιστοποίησης Διαμεσολαβητών του άρθρου 6 του νόμου 3898/2010, δύναται να επιβάλλει για κάθε παράβαση, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης, το βαθμό υπαιτιότητας των οργάνων του και την τυχόν ύπαρξη υποτροπής, μία από τις παρακάτω κυρώσεις:

α) χρηματικό πρόστιμο από 5.000 μέχρι 30.000 ευρώ ή β) προσωρινή ή οριστική ανάκληση της άδειας του Φορέα.

3. Οι ανωτέρω διοικητικές κυρώσεις επιβάλλονται με αιτιολογημένη απόφαση μετά από έγγραφη κλήτευση του Φορέα για παροχή εξηγήσεων.

Προσαρτάται και αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του παρόντος διατάγματος το κάτωθι παράρτημα:

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Περιεχόμενο βασικής εκπαίδευσης - κατάρτισης διαμεσολαβητών

ΜΕΡΟΣ Α' ΘΕΩΡΙΑ

Ι. Εισαγωγή και Γενικές Αρχές της διαμεσολάβησης

1. Αναφορά στον ορισμό και σε κοινοτικά και αλλοδαπά κείμενα.

2. Γενικά για τη σημασία της διαμεσολάβησης, το σκοπό της ως διαδικασίας, τις φάσεις αυτής και το ρόλο του διαμεσολαβητή.

3. Διάκριση της διαμεσολάβησης από μορφές δικαστικών διαδικασιών και άλλους εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης των διαφορών.

4. Πεδίο εφαρμογής της διαμεσολάβησης - Νομικό πλαίσιο, εθνικό, κοινοτικό.

ΙΙ. Εξέλιξη της διαδικασίας

1. Προετοιμασία (δημιουργία φακέλου)

2. Φάσεις της διαμεσολάβησης (Σύμβαση - συλλογή στοιχείων - ανάλυση συμφερόντων - εκτίμηση των εναλλακτικών λύσεων - τελική συμφωνία).

3. Ενδιάμεσες διαδικαστικές ιδιαιτερότητες (διάλογος με κάθε μέρος - διάλογος με όλα τα μέρη - συμμετοχή τρίτων).

ΙΙΙ. Τεχνικές διαπραγμάτευσης και επικοινωνίας

1. Γενικές αρχές ανάλυσης της διαπραγμάτευσης

2. Μέθοδος διαπραγμάτευσης, όπως διαισθητική, διανεμητική, ολοκληρωμένη βάσει συμφερόντων και θέσεων αξιώσεων.

3. Εισαγωγικά περί επικοινωνίας.

4. Τεχνικές επικοινωνίας και παρέμβασης, όπως ακρόαση, παράφραση, υποβολή ερωτήσεων, πλαισίωση.

5. Τεχνικές ανάπτυξης και αξιολόγησης γνώσεων, όπως τεχνική δημιουργικότητας, ανάλυση κινδύνων, υπερπήδηση καταστάσεων και αντιστάσεων, φραγμών, ανισότητα δυνάμεων, κλιμάκωση έντασης).

IV. Ανάλυση συγκρούσεων

1. Θεωρία των συγκρούσεων.

2. Τύπος συγκρούσεων.

3. Παράγοντες, δυναμική και ανάλυση συγκρούσεων.

4. Φάσεις κλιμάκωσης.

5. Τεχνικές παρέμβασης.

V. Το δίκαιο της διαμεσολάβησης

1. Προϋποθέσεις πλαισίου (συμφωνία διαμεσολάβησης, ζητήματα ευθύνης, ζητήματα αμοιβής).

2. Δεοντολογία και εμπιστευτικότητα.

3. Διάκριση καθηκόντων μεσολαβητή και νομικού συμπαράσταση μερών. Συνεργασία.

VI. Εισαγωγή στη θεωρία της προσωπικότητας

1. Δομές.

2. Βασικές αρχές ατομικής και ομαδικής ψυχολογίας.

VII. Επίγνωση ίδιου ρόλου

1. Θεωρία του ρόλου

2. Η διαμεσολάβηση ως συμπεριφορά (αξιολόγηση, σεβασμός, επαγγελματική αποστασιοποίηση, ουδετερότητα στη σύγκρουση, παραμερισμός ίδιων συναισθημάτων, διασύνδεση).

3. Επιλογή μορφής διαμεσολάβησης όπως συνδρομής, κατεύθυνσης, διαμόρφωσης, εκτίμησης.

4. Η ισχύς και το έλλογο στη διαμεσολάβηση.

ΜΕΡΟΣ Β' ΕΦΑΡΜΟΓΗ

1. Προσωπική και ομαδική εμπειρία

2. Πρακτική επί τεχνικών.

3. Χρησιμοποίηση ρόλων. Προσομοίωση.

4. Ομαδική εργασία.

5. Επεξεργασία υπόθεσης.

6. Εξετάσεις.

ΜΕΡΟΣ Γ' ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Πιστοποίηση γνώσεων - Προφορικές και γραπτές εξετάσεις.

Οι διατάξεις του παρόντος ισχύουν από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.