logo-print

Απασχόληση δικηγόρου δυνάμει σύμβασης έμμισθης εντολής με πάγια αντιμισθία αορίστου χρόνου (ΕφΑθ 1213/2023)

Ορθή απόδοση νομικού χαρακτηρισμού σύμβασης Δικηγόρου απασχολούμενου με καθεστώς έκδοσης τιμολογίου παροχής υπηρεσιών

16/03/2023

24/03/2023

Συλλογικό Εργατικό Δίκαιο - 6η έκδοση
Συλλογικό εργατικό δίκαιο - 3η έκδοση

ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Το Εφετείο Αθηνών με πρόσφατη απόφασή του αναγνώρισε πως δικηγόρος, ο οποίος επί σειρά ετών εργαζόταν με καθεστώς έκδοσης τιμολογίου παροχής υπηρεσιών, εν τοις πράγμασι συνδεόταν με την εργοδότρια τράπεζα δυνάμει σύμβασης έμμισθης εντολής με πάγια αντιμισθία αορίστου χρόνου (ΕφΑθ 1213/2023).

Πιο αναλυτικά το δικαστήριο δέχθηκε ότι μεταξύ του ενάγοντος δικηγόρου και της εναγομένης τραπεζικής ανώνυμης εταιρείας συνήφθη προφορικά σύμβαση έμμισθης εντολής παροχής δικηγορικών υπηρεσιών αορίστου χρόνου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις τότε ισχύουσες διατάξεις, αντίστοιχες του άρθ. 42 του Κώδικα Δικηγόρων (Ν. 4194/2013).

Ειδικότερα, η εναγομένη προσέλαβε προφορικώς τον ενάγοντα με την ως άνω ιδιότητά του, προκειμένου να παρέχει εντός της Νομικής της Υπηρεσίας, υπηρεσίες ως νομικός σύμβουλος και δικηγόρος σταθερά και μόνιμα, επί καθημερινής βάσεως και δια της φυσικής μου παρουσίας, με συμφωνηθείσα πάγια μηνιαία αμοιβή, πλέον των γραμματίων προείσπραξης που θα εξέδιδε εκείνος όταν χρειαζόταν κατά την κρίση της εναγομένης να την εκπροσωπήσει δικαστικά. Ο ως άνω μισθός, συμφωνήθηκε να είναι καταβλητέος στην αρχή κάθε ημερολογιακού μήνα.   

Περαιτέρω, ο ενάγων, από την πρόσληψή του έως την διακοπή της απασχόλησής του στο κατάστημα της εναγομένης, απασχολήθηκε ως δικηγόρος διεκπεραιώνοντας για λογαριασμό της εναγομένης δικηγορικές εργασίες, τις οποίες οι εκάστοτε διευθυντές του τμήματος του ανέθεταν και τις οποίες ανεπιφύλακτα αναλάμβανε, αναλώνοντας τον εργάσιμο χρόνο του αποκλειστικά στην προάσπιση των συμφερόντων της εναγομένης, μη αναλαμβάνοντας προσωπικές υποθέσεις ελλείψει χρόνου προς τούτο. Επιπλέον, η παροχή των υπηρεσιών του ενάγοντος προς την εναγομένη γίνονταν αποκλειστικά στο προοριζόμενο για την στέγαση της Διεύθυνσης Νομικών Υπηρεσιών της τελευταίας κατάστημα, με τη χρήση της υποδομής και του εξοπλισμού που αυτό διέθετε, αλλά και με την αρωγή των λοιπών προσώπων, τα οποία επίσης εργάζονταν εκεί κατά περιόδους ως γραμματείς ή δικηγόροι, για την απαραίτητη προετοιμασία των εκάστοτε ανακυψάντων νομικών ζητημάτων, αλλά και δευτερευόντως εκτός του γραφείου με την απασχόληση του σε παραστάσεις ενώπιον των δικαστικών αρχών και για τη διεκπεραίωση εξωτερικών εργασιών.

Λαμβάνοντας συνεπώς υπόψη ότι η απασχόληση του ενάγοντος στη διεύθυνση νομικών υπηρεσιών της εναγομένης απορροφούσε το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινής του δραστηριότητας και τελούσε υπό τον έλεγχο και την εποπτεία της δια των ορισθέντων ως διευθυντών και προϊσταμένων των αρμόδιων τμημάτων, οι οποίοι του παρείχαν οδηγίες και κατευθύνσεις και είχαν τον τελικό λόγο στην φύση και το νομικό χειρισμό των υποθέσεων που του ανέθεταν, το δικαστήριο κατέληξε στην κρίση ότι η σχέση που συνέδεε τους διαδίκους ήταν αυτή της έμμισθης εντολής με πλήρη απασχόληση και πάγια μηνιαία αντιμισθία, και όχι αυτή του συνεργάτη δικηγόρου, ήτοι του απλώς συστεγαζόμενου στο οικείο κατάστημα της εναγομένης, ο οποίος παρείχε κάποιες μεμονωμένες νομικές υπηρεσίες προς τούτη, έναντι μηνιαίας αμοιβής κατ' αποκοπή.

Το δικαστήριο επεσήμανε ότι το γεγονός ότι ο ενάγων, ενώ απασχολήθηκε κατά τα ως άνω εκτιθέμενα και δεν ανέφερε αυτό στις ετήσιες δηλώσεις που υπέβαλλε στο Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών, ούτε και είχε ενημερώσει περί αυτού τα ασφαλιστικά του ταμεία, καθώς και το ότι δεν είχε γνωστοποιήσει την πρόσληψή του στον ως άνω Σύλλογο, όπως υποχρεούταν, δεν ασκεί έννομες συνέπειες στο κύρος της συμβάσεως, παρά μόνο καταλογισμό πειθαρχικών ποινών από τον τελευταίο.

Ομοίως ανεπηρέαστη αφήνει την ως άνω σύμβαση και το γεγονός ότι ο ενάγων υπέγραφε κάθε μήνα έγγραφες αποδείξεις για το ποσό που του κατέβαλε μηνιαίως η εναγομένη. Επίσης, το γεγονός ότι ενίοτε η αμοιβή αυτή προσαυξανόταν με το ποσό του γραμματίου προείσπραξης κατά το καθαρό ποσό μετά τις νόμιμες κρατήσεις, δεν αναιρεί τον πάγιο χαρακτήρα της αμοιβής του.

Απόσπασμα απόφασης

Η εναγομένη αποτελεί γνωστή τραπεζική ανώνυμη εταιρεία με υποκαταστήματα ανά την Ελλάδα και με τραπεζικές εργασίες και συναλλαγές για τη διεκπεραίωση των οποίων χρησιμοποιεί πλήθος εργαζομένων διαφόρων ειδικοτήτων, μεταξύ δε αυτών και νομικούς συμβούλους και δικηγόρους απασχολούμενους είτε με έμμισθη εντολή αμοιβής κατά περίπτωση, είτε με όμοια πάγιας αντιμισθίας. Ανάμεσα δε σε εκείνους ήταν και ο ενάγων, ο οποίος την 1η Οκτωβρίου του έτους 2008 είχε συνάψει προφορικά με την εναγομένη σύμβαση έμμισθης εντολής παροχής δικηγορικών υπηρεσιών αορίστου χρόνου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις τότε ισχύουσες διατάξεις των άρθ. 63 παρ. 3. 4 και 5 και 91 παρ. 1 και 92 παρ. 1 και 2 και 92 Α του "Ν.Δ/τος. 3026/1954 ("περί του Κωδικός των Δικηγόρων"), αντίστοιχες του άρθ. 42 του (νέου) ισχύοντος από 27-09-2013 "Κώδικα Δικηγόρων" (Ν. 4194/2013). Ειδικότερα, η εναγομένη προσέλαβε προφορικώς τον ενάγοντα με την ως άνω ιδιότητα του προκειμένου να παρέχει εντός της Νομικής της Υπηρεσίας, υπηρεσίες ως νομικός σύμβουλος και δικηγόρος σταθερά και μόνιμα, επί καθημερινής βάσεως και δια της φυσικής μου παρουσίας- με συμφωνηθείσα πάγια μηνιαία αμοιβή 1.700.00 €, πλέον των γραμματίων προείσπραξης που θα εξέδιδε εκείνος όταν χρειαζόταν κατά την κρίση της εναγομένης να την εκπροσωπήσει δικαστικά. Στο ανωτέρω ποσό. δεν υπολογιζόταν ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (24%). ήτοι ποσό 408.00 € το οποίο καταβαλλόταν μηνιαίως από την εναγομένη, ήτοι η ως άνω αντιμισθία των 1700.00 € ήταν "καθαρή". Ο ως άνω μισθός, συμφωνήθηκε να είναι καταβλητέος στην αρχή κάθε μήνα. και ειδικότερα την 6η ημέρα κάθε ημερολογιακού μήνα. Έτσι ο ενάγων αρχικά, το έτος 2008. εντάχθηκε στη Διεύθυνση Νομικών Υπηρεσιών - Υποδιεύθυνση Νομικής Υποστήριξης Τραπεζικών Εργασιών και Νομιμοποιήσεων της εναγομένης, που έδρευε τότε στην Αθήνα επί της οδού ... Μετά δε την συνένωση των επιμέρους νομικών υπηρεσιών της εναγομένης σε μία ενιαία Γενική Διεύθυνση Νομικών Υπηρεσιών (ΓΔΝΥ) που επήλθε το έτος 2014, μεταστεγάσθηκε στην τότε νεοσύστατη Διεύθυνση Σχέσεων με Αρχές και Φορείς του Δημοσίου, στον .° όροφο του επί της οδού .. κτιρίου της εναγομένης ενόψει και της εξειδίκευσης του ενάγοντος στο γνωστικό αντικείμενο του Δημοσίου Δικαίου. Κατ' εφαρμογή των μεταξύ τους συμφωνηθέντων, η εναγομένη απασχολούσε καθημερινά ως δικηγόρο τον ενάγοντα, κατά τις εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας (πλην Σαββάτου και Κυριακής) από ώρα 09.00' π.μ. έως ώρα 19.00' ημερησίως, ο οποίος και είχε επιφορτιστεί με την εκτέλεση των διαφόρων νομικών υπηρεσιών που κάθε φορά του ανατίθεντο από τους εκάστοτε διευθυντές των υποδιευθύνσεων των νομικών υπηρεσιών της εναγομένης με τη χρήση της υποδομής και του εξοπλισμού που εκείνη του διέθετε. Ειδικότερα, στα καθήκοντα του περιλαμβάνονταν:

1) Η ανάθεση και ο συντονισμός των δικαστικών υποθέσεων αναφορικά με τους κατ' αποκοπή συνεργαζόμενους δικηγόρους της εναγομένης για την υπεράσπιση των εννόμων συμφερόντων της σε σχέση με την έγερση ενδίκων βοηθημάτων σε ολόκληρη την επικράτεια και μάλιστα με την ιδιότητα του "συντονιστή" δικηγόρου. Ήτοι το ρόλο του συνδετικού διαμεσολαβητή μεταξύ της εναγομένης και των εξωτερικών συνεργατών της για τη διεκπεραίωση υποθέσεων εκτός της έδρας αυτής, αναλαμβάνοντας όχι μόνον το καθήκον της επιλογής των κατάλληλων επαγγελματιών, αλλά και την γενικότερη εποπτεία όλων τ(ον απαιτούμενοι προς ευόδωση εκάστης νομικής ενέργειας, δικαστικής ή εξώδικης, στον τομέα της ευθύνης του.

2) Η κατεύθυνση του χειρισμού των υποθέσεων επιβολής διοικητικών προστίμων σε βάρος της εναγομένης με τη σύνταξη γνωματεύσεων περί της ευδοκίμησης ή μη τυχόν ασκούμενων ενδίκων βοηθημάτων επί σκοπώ διαγραφής τούτων προς όφελος των συμφερόντων της τράπεζας και εισηγήσεων περί της προσφορότερης νομικής αντιμετώπισης τους. καθώς και η επιλογή και η εντολή διεκπεραίωσης των υποθέσεων προς εξωτερικούς δικηγόρους της επαρχίας.

3) Η σύνταξη και η υποβολή προς τα αρμόδια στελέχη των οικονομικών υπηρεσιών της τράπεζας εγγράφων προβλέψεων πιθανοτήτων σε σχέση με την ανάκτηση ποσών από επιβληθέντα σε βάρος της εναγομένης πρόστιμα, κατά των οποίων είχαν ασκηθεί ένδικα βοηθήματα και ο προσδιορισμός της εσωτερικής μονάδας της τράπεζας, στον προϋπολογισμό της οποίας επρόκειτο να καταλογιστεί το κόστος του εκάστοτε προστίμου.

4) Η επιμέλεια των διοικητικών υποθέσεων του τμήματος του. δηλαδή η συγκέντρωση και η αποστολή όλων των νομιμοποιητικών εγγράφων της εναγομένης τράπεζας προς τους συνεργαζόμενους δικηγόρους ανά την επικράτεια, προκειμένου να παρίστανται νομότυπα ενώπιον των αρμόδιων δικαστηρίων και να την εκπροσωπούν κατά τους νόμιμους τύπους (ΦΕΚ νομιμοποίησης, εκπροσώπησης, πληρεξούσια και εξουσιοδοτήσεις).

5) Η σύνταξη δικογράφων και διοικητικών προσφυγών και η δικαστική) εκπροσώπηση της εναγομένης ενώπιον των αρμόδιων πολιτικών και διοικητικών δικαστηρίων για την διαφύλαξη των εννόμων συμφερόντων της. Για την απασχόληση του αυτή εισέπραττε αμοιβή ισουμένη με την ονομαστική αξία του εκάστοτε εκδιδομένου επ' ονόματι του γραμματίων προείσπραξης δικηγορικών αμοιβών του ΔΣΑ.

6) Η επικοινωνία με τους προϊσταμένους του. μέσω του διαδικτύου ή τηλεφωνικά, αλλά και σε δια ζώσης συναντήσεις μαζί τους για την ενημέρωση αυτών περί της πορείας των υποθέσεων της εναγομένης και της τελικής έκβασης τους, την λήψη αποφάσεων επί των εκάστοτε διαδικαστικών ζητημάτων και της χρονικής οργάνωσης του προγράμματος σχετικά με τις εργασίες που έχρηζαν διεκπεραίωσης.

Ως προεκτέθηκε, ο ενάγων, από την πρόσληψη του έως την διακοπή της απασχόλησης ίου στο κατάστημα της εναγομένης, περί τις αρχές του έτους 2019, απασχολήθηκε ως δικηγόρος με τους προαναφερθέντες όρους και συνθήκες διεκπεραιώνοντας για λογαριασμό της εναγομένης δικηγορικές εργασίες τις οποίες οι εκάστοτε διευθυντές του τμήματος του ανέθεταν και τις οποίες ανεπιφύλακτα αναλάμβανε, αναλώνοντας τον εργάσιμο χρόνο του αποκλειστικά στην προάσπιση των συμφερόντων της εναγομένης, μη αναλαμβάνοντας προσωπικές υποθέσεις ελλείψει χρόνου προς τούτο. Επιπλέον, η παροχή των υπηρεσιών του ενάγοντος προς την εναγομένη γίνονταν αποκλειστικά στο προοριζόμενο για την στέγαση της Διεύθυνσης Νομικών Υπηρεσιών της τελευταίας κατάστημα, με τη χρήση της υποδομής και του εξοπλισμού που αυτό διέθετε, αλλά και με την αρωγή των λοιπών προσώπων, τα οποία επίσης εργάζονταν εκεί κατά περιόδους ως γραμματείς ή δικηγόροι, για την απαραίτητη προετοιμασία των εκάστοτε ανακυψάντων νομικών ζητημάτων, αλλά και δευτερευόντως εκτός του γραφείου με την απασχόληση του σε παραστάσεις ενώπιον των δικαστικών αρχών και για τη διεκπεραίωση εξωτερικών εργασιών. Υπό τα δεδομένα αυτά. εφόσον η απασχόληση του ενάγοντος στη διεύθυνση νομικών υπηρεσιών της εναγομένης απορροφούσε το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινής του δραστηριότητας και τελούσε υπό τον έλεγχο και την εποπτεία της δια των ορισθέντων ως διευθυντών και προϊσταμένων των αρμόδιων τμημάτων, οι οποίοι του παρείχαν οδηγίες και κατευθύνσεις και είχαν τον τελικό λόγο στην φύση και το νομικό χειρισμό των υποθέσεων που του ανέθεταν. η σχέση που συνέδεε τους διαδίκους ήταν αυτή της έμμισθης εντολής με πλήρη απασχόληση και πάγια μηνιαία αντιμισθία, μεταξύ της εναγομένης ως εντολέως και του ενάγοντος ως εντολοδόχου. Η σύμβαση δε αυτή ρυθμίζεται από τις οικείες διατάξεις του Κώδικα περί Δικηγόρων, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα στην αμέσως προηγούμενη μείζονα σκέψη, και όχι αυτή του συνεργάτη δικηγόρου, ήτοι του απλώς συστεγαζόμενου στο οικείο κατάστημα της εναγομένης, ο οποίος παρείχε κάποιες μεμονωμένες νομικές υπηρεσίες προς τούτη, έναντι μηνιαίας αμοιβής κατ' αποκοπή.

Δείτε ολόκληρη την απόφαση στο dsanet.gr

Δικαστικός Έλεγχος της Συνταγματικότητας των Νόμων και Ερμηνεία του Συντάγματος

Ευάγγελος Βενιζέλος

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ & ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ / ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Συνταγματικό Δίκαιο - Γ έκδοση

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ & ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ / ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΚΩΣΤΑΣ ΧΡΥΣΟΓΟΝΟΣ

send