logo-print

Τεχνητή νοημοσύνη: Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να ανοίξει το βήμα της

Έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για τα προβλήματα την επίτευξη των στόχων της ΕΕ στο πεδίο ανάπτυξης της ΤΝ

Κώδικας Ποινικής Δικονομίας -Ερμηνεία Κατ΄άρθρο - Τόμος Ι - Β έκδοση

ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η υποστήριξή της κατηγορίας υπό το πρίσμα του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας

ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΥΔΕΛΗ

ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ / ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ

  • Οι επενδύσεις της ΕΕ στην ΤΝ δεν συμβαδίζουν με αυτές των πρωταγωνιστών του τομέα παγκοσμίως
  • Η παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των έργων ΤΝ που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ δεν είναι συστηματική
  • Ο συντονισμός μεταξύ ΕΕ και κρατών μελών είναι αναποτελεσματικός λόγω απουσίας εργαλείων διακυβέρνησης

Σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, μέχρι στιγμής, η ΕΕ δεν έχει σημειώσει ιδιαίτερη επιτυχία με την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), ούτε έχει καταφέρει να επισπεύσει τις επενδύσεις σε ρυθμό ανάλογο με αυτόν των παγκόσμιων πρωτοπόρων του τομέα. Από το 2018, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέπτυξε διάφορες δράσεις και εργάστηκε επάνω σε βασικά δομικά στοιχεία, όπως κανονισμό, υποδομές, έρευνα και επενδύσεις, προκειμένου να ωθήσει την εξέλιξη του ενωσιακού οικοσυστήματος ΤΝ. Επιπλέον, η ΕΕ ενήργησε εγκαίρως για τη διερεύνηση των κινδύνων που εγκυμονεί η ΤΝ και επεξεργάστηκε τους πρώτους γενικούς κανόνες παγκοσμίως για τη χρήση της. Ωστόσο, τα μέτρα της ΕΕ δεν συντονίζονταν καλά με τα μέτρα των κρατών μελών της, ενώ η παρακολούθηση των επενδύσεων δεν ήταν συστηματική. Στο μέλλον, εάν η ΕΕ επιθυμεί να δει τις φιλοδοξίες της για την ΤΝ να γίνονται πραγματικότητα, πρέπει να εξασφαλίσει ισχυρότερη διακυβέρνηση και περισσότερες -και καλύτερα στοχευμένες- δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις.

Η ΕΕ αντιμετωπίζει προκλήσεις στον αγώνα δρόμου που διεξάγεται παγκοσμίως όσον αφορά τις επενδύσεις στην ΤΝ. Από το 2015, οι επενδύσεις σε κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών ήταν χαμηλότερες από ό,τι σε χώρες που πρωταγωνιστούν στον τομέα της ΤΝ, δηλαδή στις ΗΠΑ και στην Κίνα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, μεταξύ 2028 και 2020, η συνολική διαφορά μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ ως προς τις επενδύσεις στην ΤΝ υπερδιπλασιάστηκε (με την ΕΕ να υστερεί κατά 10 και πλέον δισεκατομμύρια ευρώ). Υπό αυτές τις συνθήκες, η ΕΕ έλαβε σταδιακά μέτρα για την ανάπτυξη πλαισίου με στόχο τον συντονισμό στον τομέα της ΤΝ σε όλα τα κράτη μέλη ως σύνολο, κλιμακώνοντας τις επενδύσεις και αναπροσαρμόζοντας τις σχετικές ρυθμίσεις. Το 2018 και το 2021, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ συμφώνησαν επί των μέτρων που έπρεπε να ληφθούν για την ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος ΤΝ που θα χαρακτηριζόταν από αριστεία και εμπιστοσύνη. Στόχος ήταν να χαραχτεί η πορεία που θα έπρεπε να ακολουθήσει η ΕΕ, προκειμένου να εξασφαλίσει παγκόσμια πρωτοκαθεδρία στον τομέα της πρωτοποριακής, ηθικής και ασφαλούς ΤΝ.

Διαβάστε επίσης: Τεχνητή νοημοσύνη: Πετυχημένο το μεγάλο σχέδιο της ΕΕ;

«Σημαντικές και σωστά εστιασμένες επενδύσεις στην ΤΝ μπορούν να αλλάξουν τα δεδομένα και να καθορίσουν την ταχύτητα της οικονομικής μεγέθυνσης της ΕΕ τα επόμενα χρόνια», δήλωσε ο Mihails Kozlovs, Μέλος του ΕΕΣ και επικεφαλής του ελέγχου. «Στον αγώνα δρόμου που διεξάγεται στον τομέα της ΤΝ, υπάρχει κίνδυνος “ο νικητής να τα πάρει όλα”. Εάν η ΕΕ επιθυμεί να δει τις φιλοδοξίες της να γίνονται πραγματικότητα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να βρουν αποτελεσματικότερο τρόπο για να ενώσουν τις δυνάμεις τους, να επιταχύνουν τους ρυθμούς τους και να ξεκλειδώσουν το δυναμικό της ΕΕ που θα την αναδείξει νικήτρια αυτής της μείζονος τεχνολογικής επανάστασης, της οποίας είμαστε μάρτυρες.»

Τα σχέδια της Επιτροπής του 2018 και του 2021 για την ΤΝ είναι ολοκληρωμένα και, σε γενικές γραμμές, συμφωνούν με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές. Παρόλα αυτά, περισσότερο από πέντε χρόνια μετά το πρώτο σχέδιο, η επεξεργασία του πλαισίου της ΕΕ για τον συντονισμό και τη ρύθμιση των επενδύσεών της στην ΤΝ δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Το ΕΕΣ επικρίνει τον συντονισμό της Επιτροπής με τα κράτη μέλη, καθώς μέχρι στιγμής τα αποτελέσματά του δεν είναι αξιόλογα. Αιτία ήταν το γεγονός ότι το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ δεν διέθετε τα απαραίτητα εργαλεία διακυβέρνησης, ούτε την κατάλληλη πληροφόρηση. Ένα άλλο πλήγμα για την αξιοπιστία των σχεδίων της ΕΕ ήλθε από το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν είχε αναπτύξει κατάλληλο σύστημα για την παρακολούθηση των επιδόσεων των επενδύσεων στην ΤΝ. Ούτε ήταν σαφής ο τρόπος με τον οποίο τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να συμβάλουν στην επίτευξη των συνολικών τιμών-στόχου της ΕΕ ως προς τις επενδύσεις, καθώς δεν υπήρχε ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης.

Οι τιμές-στόχος της ΕΕ για τις επενδύσεις εξακολουθούν να είναι υπερβολικά ασαφείς και παρωχημένες: παραμένουν αμετάβλητες από το 2018 και το γεγονός ότι δεν μαρτυρούν ιδιαίτερη φιλοδοξία έρχεται σε αντίθεση με τον γενικότερο στόχο της δημιουργίας ενός συνολικά ανταγωνιστικού συστήματος ΤΝ. Μολονότι η Επιτροπή κατόρθωσε να κλιμακώσει τις δαπάνες του προϋπολογισμού της ΕΕ για ερευνητικά έργα στον τομέα της ΤΝ, δεν κατάφερε να τονώσει την ιδιωτική συγχρηματοδότηση. Επίσης, πρέπει να κάνει περισσότερα για να εξασφαλίσει ότι τα αποτελέσματα των ερευνητικών έργων που αφορούν την ΤΝ και χρηματοδοτούνται από την ΕΕ τυγχάνουν πλήρους εμπορικής αξιοποίησης ή άλλης εκμετάλλευσης.

Η Επιτροπή έλαβε μέτρα για τη δημιουργία συνθηκών που θα ευνοούσαν, από άποψη χρηματοδότησης και υποδομών, την ανάπτυξη και την υιοθέτηση της ΤΝ. Ωστόσο, οι χρηματοδοτούμενες από την ΕΕ υποδομές, όπως οι εγκαταστάσεις δοκιμών, οι χώροι δεδομένων ή μια πλατφόρμα ΤΝ κατά παραγγελία, χρειάστηκαν χρόνο για να γίνουν λειτουργικές. Πράγματι, η ενωσιακή κεφαλαιακή στήριξη (όπως τα ίδια κεφάλαια) που έχουν προσελκύσει μέχρι στιγμής τα σχέδια για την ΤΝ υπέρ των φορέων καινοτομίας είναι ανάξια λόγου. Τα πρόσφατα μέτρα της ΕΕ για τη δημιουργία ενιαίας αγοράς δεδομένων βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο και, επομένως, δεν μπορούν να τονώσουν αμέσως τις επενδύσεις στην ΤΝ.

Γενικές πληροφορίες

Η ΤΝ εμπεριέχει αναδυόμενες τεχνολογίες σε ταχέως εξελισσόμενους τομείς, όπως στη ρομποτική, στα μαζικά δεδομένα και στη νεφοϋπολογιστική, στην υπολογιστική υψηλών επιδόσεων, στη φωτονική και στη νευροεπιστήμη. Οι ΗΠΑ προπορεύονται εδώ και χρόνια στον τομέα της ΤΝ, ενώ η Κίνα φιλοδοξεί να βρεθεί μέχρι το 2030 επικεφαλής της κούρσας που διεξάγεται παγκοσμίως στον τομέα της ΤΝ.

Και οι δύο χώρες βασίζονται στις ιδιαίτερα σημαντικές ιδιωτικές επενδύσεις των τεχνολογικών κολοσσών τους. Οι τιμές-στόχος της ΕΕ για την ΤΝ, από την άποψη των δημόσιων και των ιδιωτικών επενδύσεων, ήταν 20 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2018-2020 και 20 δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο για τη δεκαετία που θα ακολουθούσε. Η Επιτροπή αποφάσισε να αυξήσει την ενωσιακή χρηματοδότηση της ΤΝ σε 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2018-2020 και σε 1 δισεκατομμύριο ευρώ ετησίως για την περίοδο 2021-2027.

Το ποσοστό των επιχειρήσεων στην ΕΕ που χρησιμοποιούν ΤΝ διαφέρει σημαντικά μεταξύ κρατών μελών. Η Γαλλία και η Γερμανία είναι οι χώρες που ανακοίνωσαν τις μεγαλύτερες δημόσιες επενδύσεις στην ΤΝ, ενώ τέσσερις χώρες δεν διαθέτουν προς το παρόν καμία στρατηγική για την ΤΝ. Η ΕΕ φιλοδοξεί το 75% των επιχειρήσεων να χρησιμοποιούν ΤΝ μέχρι το 2030. Το 2021, η Ευρώπη και η Κεντρική Ασία συγκέντρωναν από κοινού μόλις το 4% των κατατεθειμένων αιτήσεων για χορήγηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας στον τομέα της ΤΝ παγκοσμίως.

Η ειδική έκθεση 08/2024, με τίτλο ««Φιλοδοξίες της ΕΕ για την τεχνητή νοημοσύνη – Προϋπόθεση προόδου η ισχυρότερη διακυβέρνηση και οι περισσότερες και καλύτερα στοχευμένες επενδύσεις», είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο του ΕΕΣ. Η πράξη για την ΤΝ που εγκρίθηκε πρόσφατα δεν συμπεριλήφθηκε στο πεδίο αναφοράς του εν προκειμένω ελέγχου. Στις 14 Ιουνίου 2024, το ΕΕΣ θα διοργανώσει διαδικτυακή συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα τις φιλοδοξίες της ΕΕ στον τομέα της ΤΝ. Η συζήτηση θα μεταδοθεί και ζωντανά.

Σχετικοί σύνδεσμοι

Από το δελτίο τύπου του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου

Ηλεκτρονικό Κτηματολόγιο - Βιβλιοθήκη Δικάιου Κτηματολογίου Νο 24
Ηλεκτρονικό Κτηματολόγιο - Βιβλιοθήκη Δικάιου Κτηματολογίου Νο 24