logo-print

Τεκμήριο αθωότητας και αρχή ne bis in idem στην διοικητική δίκη (ΤρΔΠΑ 4655/2022)

Έκδοση απαλλακτικού βουλεύματος λόγω παραγραφής - Δεν δεσμεύονται τα αρμόδια για την διαπίστωση της παράβασης όργανα της εκτελεστικής εξουσίας και τα διοικητικά δικαστήρια

25/01/2023

26/01/2023

Κλιματική Κρίση Τομεακές επιπτώσεις

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΝΑΓΟΣ

ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΚΟΜΝΙΟΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΕΙΔΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Διοικητική Δικονομία - Συλλογή Διατάξεων

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΤΑΚΤΙΚΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ

Απορρίφθηκε από το Διοικητικό Πρωτοδικείο αγωγή χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης κατά Περιφέρειας, η οποία ανακάλεσε τον τίτλο ειδικότητας του ενάγοντος, παρά την έκδοση απαλλακτικού βουλεύματος για το αδίκημα της χρήσης πλαστού εγγράφου (ΤρΔΠΑ 4655/2022).        

Πιο συγκεκριμένα, το δικαστήριο έκρινε ότι νομίμως η εναγόμενη Περιφέρεια ανακάλεσε τον τίτλο ειδικότητας του ενάγοντος, στηριζόμενη τόσο σε προηγούμενη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας περί επιβολής πειθαρχικής ποινής λόγω χρήσεως πλαστών εγγράφων, όσο και στο κείμενο απαλλακτικού βουλεύματος, το οποίο αθώωσε μεν τον ενάγοντα λόγω παραγραφής του αδικήματος, δέχθηκε μεν στο βούλευμά του ότι ο ενάγων είχε κάνει χρήση πλαστών εγγράφων, χωρίς να προσβάλλεται το τεκμήριο αθωότητας αυτού ή κατά παράβαση της αρχής ne bis in idem.

Το δικαστήριο επεσήμανε, αρχικά, ότι επί αγωγής αποζημίωσης, τα διοικητικά δικαστήρια, αν δεν υπάρχει δεδικασμένο ως προς τη νομιμότητα της εκτελεστής διοικητικής πράξης ή παράλειψης, επί της οποίας θεμελιώνεται η αξίωση προς αποζημίωση, ελέγχουν παρεμπιπτόντως την νομιμότητα της πράξης ή της παράλειψης αυτής. Συνεπώς, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες κατά της διοικητικής πράξης ή παράλειψης προβλέπεται η άσκηση προσφυγής ουσίας ή αίτησης ακύρωσης, η οποία δεν έχει ασκηθεί, ο έλεγχος της νομιμότητας της εν λόγω πράξης ή παράλειψης από το δικαστήριο της αγωγής αποζημίωσης γίνεται εντός των ορίων που καθορίζουν οι κείμενες διατάξεις, οι οποίες ρυθμίζουν την προσφυγή ή την αίτηση ακύρωσης.

Περαιτέρω, επεσήμανε ότι το Ε.Δ.Δ.Α., ερμηνεύοντας τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 2 της Ε.Σ.Δ.Α., που κατοχυρώνει το τεκμήριο αθωότητας, έχει δεχθεί, καταρχάς, ότι απόφαση διοικητικού δικαστηρίου που έπεται τελικής αθωωτικής απόφασης ποινικού δικαστηρίου για το ίδιο πρόσωπο δεν πρέπει να την παραβλέπει και να θέτει εν αμφιβόλω την αθώωση, έστω και αν αυτή εχώρησε λόγω αμφιβολιών, ως “τελική” δε απόφαση, στο πλαίσιο της προαναφερόμενης νομολογίας, νοείται η αμετάκλητη απόφαση ποινικού δικαστηρίου.

Ενόψει της ανωτέρω νομολογίας του Ε.Δ.Δ.Α., το εκ των υστέρων επιλαμβανόμενο διοικητικό δικαστήριο, που κρίνει επί της διοικητικής παράβασης, δεν δεσμεύεται από την οικεία αμετάκλητη απαλλακτική απόφαση του ποινικού δικαστηρίου ή το οικείο αμετάκλητο απαλλακτικό βούλευμα δικαστικού συμβουλίου, αλλά υποχρεούται να τη/το συνεκτιμήσει και, δη, κατά τρόπο ειδικό, ώστε, εφόσον αποκλίνει από τις ουσιαστικές κρίσεις του ποινικού δικαστή, να μην καταλείπονται εύλογες αμφιβολίες ως προς το σεβασμό του τεκμηρίου αθωότητας, που απορρέει από την τελική έκβαση της ποινικής δίκης/διαδικασίας.

Toύτο είναι σύμφωνο, αφενός, προς το σκοπό και τη λειτουργία της αρχής ne bis in idem, ως εκδήλωσης των θεμελιωδών αρχών του κράτους δικαίου, της αναλογικότητας και, ιδίως, του δεδικασμένου, και, αφετέρου, προς την αναγόμενη στο δημόσιο συμφέρον ανάγκη να προαχθεί η πρόληψη και η καταστολή των σχετικών παραβάσεων (ιδίως, δε, των πλέον σοβαρών), η οποία, σύμφωνα με την πρόσφατη νομολογία της μείζονας σύνθεσης τόσο του Ε.Δ.Δ.Α. όσο και του Δ.Ε.Ε., συνιστά θεμιτό λόγο περιορισμού της κανονιστικής εμβέλειας της απαγόρευσης ne bis in idem και μπορεί να δικαιολογήσει τη σώρευση ποινικής και διοικητικής δίωξης και κύρωσης για την ίδια παράβαση, για την διαπίστωση της οποίας (παράβασης), πάντως, αρμόδια είναι, κατά το άρθρο 26 του Συντάγματος, τα όργανα της εκτελεστικής εξουσίας, η νομιμότητα των πράξεων των οποίων υπόκειται, κατά το άρθρο 94 παρ. 1 του Συντάγματος, στον έλεγχο των διοικητικών δικαστηρίων.

Συνεπώς, κατά την κρίση του δικαστηρίου, αμετάκλητο βούλευμα δικαστικού συμβουλίου περί οριστικής παύσης της ποινικής δίωξης, λόγω παραγραφής του ποινικού αδικήματος για το οποίο αυτή είχε ασκηθεί, δεν αποτελεί αμετάκλητη απόφαση με την οποία “αθωώθηκε” ο διωχθείς και, ως εκ τούτου, δεν δεσμεύει τα αρμόδια για την διαπίστωση της παράβασης όργανα της εκτελεστικής εξουσίας και τα διοικητικά δικαστήρια.

Και τούτο, διότι ένα τέτοιο βούλευμα ερείδεται στην εξάλειψη του αξιόποινου της πράξης, συνεπεία της παραγραφής (ήτοι της άπρακτης παρόδου της προθεσμίας εντός της οποίας μπορεί να ασκηθεί η ποινική αξίωση της Πολιτείας), και όχι σε εκτίμηση για τη διάπραξη ή μη του αδικήματος. 

Δείτε την περίληψη της απόφασης στο adjustice.gr

Ένδικα Μέσα και Ανακοπές - Β έκδοση

ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΕΝΔΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΑΝΑΚΟΠΕΣ ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

Πολιτική Δικονομία - Δ΄ έκδοση

ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΓΕΝΙΚΑ

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΛΑΜΑΡΗΣ

ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΟΥΣΟΥΛΗΣ

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

send