Whistleblowers: «Προ των πυλών» νέοι κανόνες για την προστασία των πληροφοριοδοτών στην ΕΕ

Μεταξύ 5.8 και 9.6 δισ. ευρώ τα διαφυγόντα κέρδη από την έλλειψη πλαισίου για τους πληροφοριοδότες στις δημόσιες συμβάσεις

ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:

Lawspot.gr

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:

27/11/2018 - 12:50

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ:

05/12/2018 - 16:35

Επιμέλεια: Γεώργιος Π. Κανέλλος

  • Νέο σύστημα για την προστασία και την ενθάρρυνση υποβολής καταγγελιών παραβάσεων ενωσιακού δικαίου με εγγυήσεις προστασίας από αντίποινα
  • Η προστασία των πληροφοριοδοτών είναι προς το παρόν κατακερματισμένη στην ΕΕ
  • Τα διαφυγόντα κέρδη από την έλλειψη προστατευτικού πλαισίου για τους πληροφοριοδότες στον τομέα σύναψης δημοσίων συμβάσεων ανέρχονται μεταξύ 5.8 και 9.6  δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως στην ΕΕ

Προτάσεις για την προστασία των πληροφοριοδοτών, για τη θέσπιση μηχανισμών για την υποβολή καταγγελιών σε περιπτώσεις παραβίασης και για μέτρα σε περιπτώσεις αντιποίνων, υιοθετήθηκαν από την Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΚ).

Συγκεκριμένα, την Τρίτη, 20-11-2018, τα μέλη της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων του ΕΚ ενέκριναν νομοσχέδιο το οποίο εγγυάται ότι οι πληροφοριοδότες στην ΕΕ μπορούν να καταγγέλλουν περιστατικά παραβάσεων ενωσιακού δικαίου στους τομείς της φοροδιαφυγής, της διαφθοράς, της προστασίας του περιβάλλοντος, καθώς  και της δημόσιας υγείας και της ασφάλειας, χωρίς να φοβούνται αντίποινα ή εκφοβισμό. Οι ευρωβουλευτές της αρμόδιας Επιτροπής του ΕΚ συμφώνησαν ότι τα ίδια προστατευτικά μέτρα θα πρέπει επίσης να εφαρμοστούν σε αυτούς που συνδράμουν το πρόσωπο που υποβάλλει την καταγγελία, όπως λόγου χάρη οι δημοσιογράφοι.

Ασφαλείς μηχανισμοί υποβολής αναφορών

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι επίδοξοι πληροφοριοδότες αισθάνονται ασφαλείς και ότι γνωρίζουν τους διαύλους υποβολής καταγγελίας, οι ευρωβουλευτές συμφώνησαν ότι:

  • Να ζητηθεί από τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι τόσο ο δημόσιος όσο και ο ιδιωτικός τομέας διαθέτουν επαρκείς εσωτερικούς και εξωτερικούς διαύλους υποβολής καταγγελιών.
  • Οι φορείς υποβολής καταγγελιών να διασφαλίζουν ότι το πρόσωπο που υποβάλλει την καταγγελία ειδοποιείται εντός εβδομάδας από τη λήψη της καταγγελίας του, ενώ το αργότερο εντός δύο μηνών από τη λήψη της θα πρέπει να δίνεται ενημέρωση για την πορεία της υπόθεσης.
  • Θα απόκειται στο πρόσωπο που υποβάλλει την καταγγελία να επιλέξει τον πιο πρόσφορο δίαυλο υποβολής αυτής, είτε εσωτερικό είτε εξωτερικό, αναλόγως των περιστάσεων.

Απαγόρευση αντιποίνων και υποστήριξη

Το κείμενο που συμφωνήθηκε απαγορεύει ρητά τα αντίποινα και τα κράτη μέλη οφείλουν να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για την καταπολέμηση τέτοιων περιστατικών σε βάρος των πληροφοριοδοτών. Οι ευρωβουλευτές ακόμα προτρέπουν τα κράτη μέλη να παρέχουν πληροφόρηση και συμβουλές δωρεάν, καθώς και νομική, οικονομική και ψυχολογική υποστήριξη.

Δήλωση

Η εισηγήτρια  Virginie Roziere (Προοδευτική Συμμαχία των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Γαλλία) δήλωσε: «Κατόπιν των πρόσφατων μεγάλων σκανδάλων, όπως τα Luxleaks, και τις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πληροφοριοδότες στην Ευρώπη, η παρούσα οδηγία προστατεύει τους ιδιώτες που μιλάνε για χάρη του κοινού καλού πολύ καλύτερα από πριν. Το Κοινοβούλιο εισήγαγε σημαντικές βελτιώσεις στο κείμενο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η δημιουργία μίας ενιαίας και εύκολα ταυτοποιήσιμης δημόσιας αρχής σε κάθε κράτος μέλος, η οποία θα παρέχει εμπιστευτική πληροφόρηση δωρεάν σε εκείνους που είναι ή σκοπεύουν να γίνουν πληροφοριοδότες, μαζί με νομική και οικονομική βοήθεια, αποτελούν αποφασιστικά βήματα προς τη διασφάλιση της προστασίας της ελευθερίας του λόγου».

Επόμενα βήματα

Το κείμενο ψηφίστηκε με 22 ψήφους υπέρ, καμία κατά και μία αποχή.

Η απόφαση για συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις ψηφίστηκε με 22 ψήφους υπέρ, καμία κατά και 2 αποχές. Μόλις εγκρίνει τη διαπραγματευτική εντολή και η Ολομέλεια του ΕΚ, θα μπορούν να ξεκινήσουν οι συνομιλίες με το Συμβούλιο των Υπουργών της ΕΕ,  με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας στην τελική μορφή του νομοθετικού κειμένου.

Ιστορικό

Η προστασία των πληροφοριοδοτών είναι κατακερματισμένη ή μόνο μερική στα κράτη μέλη, και μόνο σε 10 χώρες της ΕΕ (Γαλλία, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λιθουανία, Μάλτα, Ολλανδία, Σλοβακία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο) παρέχεται ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο προστασίας.

Η νομοθετική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ακολουθεί την πρόταση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των πληροφοριοδοτών, καθώς και το ψήφισμα του ΕΚ της 24ης Οκτωβρίου 2017 για τα θεμιτά μέτρα προστασίας των πληροφοριοδοτών.

Σύμφωνα με μία έρευνα που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2017, τα διαφυγόντα κέρδη εξαιτίας της έλλειψης προστατευτικού πλαισίου για τους πληροφοριοδότες μόνο στον τομέα της σύναψης δημοσίων συμβάσεων, ανέρχονται στα  5.8 έως 9.6 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως για την ΕΕ στο σύνολό της.

send