logo-print

Στον πηγαιμό για την διαμεσολάβηση

Σκόρπιες σκέψεις στο μυαλό ενός διαμεσολαβητή

Σε λίγη ώρα θα έρθεις αντιμέτωπος με ανθρώπους που θα κληθούν να πάρουν αποφάσεις ,που θα επηρεάσουν λιγότερο ή περισσότερο την ζωή τους. Θα κληθούν να αναλάβουν την πλήρη ευθύνη των επιλογών που θα κάνουν, κάτι ασυνήθιστο για την σημερινή κοινωνία, όπου έχουν συνηθίσει, μέσω της καθοδήγησης και του επηρεασμού (οι influencers όλο και αυξάνονται - κάτι υποδηλώνει αυτό) να παραχωρούν τον έλεγχο της ζωή τους σε άλλους.

Η υποδοχή τους στην διαμεσολάβηση είναι σημαντική, καθότι εκεί θα αντικρύσεις τα βλέμματα τους και θα αισθανθείς την ανάγκη τους για φροντίδα, σεβασμό, ουδετερότητα, αμεροληψία,  αφοσίωση, ενσυναίσθηση, χρόνο και χώρο να μιλήσουν, να ακουστούν. Αυτά είναι και τα ζητούμενα τους, τίποτα λιγότερο, τίποτα περισσότερο Ναι από την στιγμή που έχουν επιλέξει να έρθουν σ εσένα, έχουν ήδη κάνει το πρώτο βήμα της απεξάρτησης τους . Και αν ο χαρακτηρισμός αυτός σου φαίνεται σκληρός, ας πούμε ότι έχουν κάνει το πρώτο βήμα ανάκτησης του ελέγχου της ζωής τους.

Οι συμμετέχοντες σε μια διαμεσολάβηση είναι έξω από τα νερά τους, Κάνουν κάτι που δεν έχουν συνηθίσει , κάτι εντελώς νέο. Υποχρέωση και καθήκον σου αποτελεί να τους παρέχεις ασφάλεια, ένα ασφαλές πλαίσιο να ανοιχτούν και να επικοινωνήσουν με ειλικρίνεια και σεβασμό. Να τους φροντίσεις ώστε να αισθανθούν άνετα, οικεία. Να υπολογίσεις την κάθε λεπτομέρεια που θα κάνει την διαφορά και θα δείξει ότι τους έχει έγνοια

Σε κοιτούν στα μάτια και περιμένουν από εσένα να προστατεύσεις τον τρόπο ζωής τους και κυρίως το δικαίωμα τους στην επικοινωνία. Περιμένουν από εσένα να τους καθοδηγήσεις, μέσα από τα  δύσκολα και άγνωστα μονοπάτια της διαδικασίας για την διαχείριση/ επίλυση του θέματος που έχει δημιουργήσει την συγκρουσιακή κατάσταση που βιώνουν. Τα γνωστά σε εσένα μονοπάτια , εφόσον τα περιδιαβαίνεις καθημερινά.

Κάθε λέξη που θα σχηματίσουν τα χείλη σου έχει βαρύνουσα σημασία, παίζει σημαντικό ρόλο και είναι ικανή να επηρεάσει διαθέσεις και γι αυτό θα πρέπει να είναι καλά ζυγισμένη. Άλλωστε σου είναι πολύ γνωστό το ρητό, μόνο δύο πράγματα δεν γυρνούν πίσω , η σφαίρα από το όπλο και ο λόγος που ξεστόμισες.

Το θέλουν , το απαιτούν, σε κοιτούν στα μάτια και περιμένουν να επαληθευθούν οι προσδοκίες τους. Σε τσεκάρουν συνεχώς διότι η εμπιστοσύνη είναι δύσκολη υπόθεση στις μέρες μας και δύσκολα την κερδίζεις. Και μην αυταπατάσαι ακόμη και αν την κερδίσεις, την κερδίζεις υπό αίρεση , καθότι σε περιμένουν στην γωνία για το πρώτο σου μικρό λάθος, το οποίο αν το κάνεις, τα έχασες όλα, την πάτησες. Η εμπιστοσύνη των συμμετεχόντων είναι ζητούμενο γι εσένα, διότι χωρίς αυτή , δεν μπορείς να τους βοηθήσεις στην προσπάθεια που κάνουν να βγουν από τον φαύλο της σύγκρουσης. Για να κερδίσεις την εμπιστοσύνη τους πρέπει να έχεις ηθική υπεροχή . Δεν είναι καθόλου κακό να ξεχωρίζεις γι αυτό το λόγο. Επιβάλλεται και ως ένα βαθμό διότι οι άνθρωποι είμαστε μιμητικά όντα και πολύ γρήγορα θα σ ακολουθήσουν, θέλοντας να σταθούν ισάξιοι δίπλα σου. Εσύ δίνεις το πρόσταγμα για την τήρηση των κανόνων της διαδικασίας , την ευγένεια , τον σεβασμό.

Ο κάθε τομέας, το κάθε επάγγελμα, έχει τον ηγέτη του και η σύγκρουση έχει εσένα, τον διαμεσολαβητή. Έχεις υποχρέωση να δώσεις τον καλύτερο εαυτό σου, να δείξεις τον δρόμο και να φροντίσεις τόσο τους ενδιαφερόμενους , όσο και τους δικηγόρους τους, νομικούς παραστάτες, συναδέλφους σου, που έχουν δουλέψει πολύ για να καταλήξεις να κάθεσαι στο τραπέζι της διαμεσολάβησης και να έχεις το προνόμιο να σ έχουν επιλέξει για να συνδράμεις στην επίλυση του θέματος που απασχολεί, στην διαφορά τους.

Η αφύπνιση των συμμετεχόντων και η κατανόηση ότι η λύση θα έρθει από τους ίδιους αποτελεί μέλημα σου και μάλιστα δύσκολο. Δύσκολο διότι θα έρθεις αντιμέτωπος με συνήθειες ετών, που έχουν δημιουργήσει αυτοματισμούς, που εναποθέτουν την εύρεση της λύσης και άρα την ευθύνη σε κάθε τρίτο, παρά στον εαυτό τους, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για κάποιο σοβαρό θέμα όπου αναζητείται ο τάδε και ο δείνα ειδήμων για να επιληφθεί. Επομένως θα πρέπει να παίξεις και τον ρόλο του εκπαιδευτή , με την πρόκληση, μέσα σε λίγες ώρες να ανατρέψεις νοοτροπίες ετών.

Μόνος σύμμαχος στο δωμάτιο της διαμεσολάβησης η αυτοπεποίθηση σου και παρέα σου, η ηθική σου ακεραιότητα , το σύστημα αξιών σου, η σιγουριά  ότι μπορείς να αντιμετωπίσεις  οτιδήποτε προκύψει, η εντιμότητα, η ακεραιότητα, η ουδετερότητα  και αμεροληψία σου, η αξιοπρέπεια και το θάρρος σου, η γαλήνη και η αποφασιστικότητα σου.

Ζητούμενο η νηφαλιότητα, που είναι αποτέλεσμα της σιγουριάς που σου παρέχει η γνώση του αντικειμένου και η ικανότητα να μεταβιβάζεις αυτή την γνώση στους συμμετέχοντες (ο εκπαιδευτικό σου ρόλος), κάτι που κάνεις από την πρώτη στιγμή που θα μιλήσεις μαζί τους, από το πρώτο τηλεφώνημα, από την πρώτη επικοινωνία, δίνοντας το στίγμα για το τι σημαίνει διαμεσολάβηση και τι αυτή πρεσβεύει. Η νηφαλιότητα σου ενισχύεται και από την γνώση των ανθρώπων που συμμετέχουν στην διαμεσολάβηση, η γνώση του έργου που έχουν επιτελέσει και θα επιτελέσουν οι νομικοί τους παραστάτες, ώστε να έχεις στο μυαλό σου κάθε στιγμή σε τι κατάσταση είναι ο καθένας και να προλαμβάνεις αντί να αντιδράς και να λειτουργείς πυροσβεστικά.

Να μην σε πιάνει πανικός αν λόγω της έντασης η κατάσταση πάει να ξεφύγει. Θα πρέπει να έχεις υπολογίσει και αυτό το σενάριο και να έχεις προετοιμαστεί κατάλληλα για την αποτελεσματική διαχείριση του.  Σ αυτό βοηθά η γνώση σου για τους συμμετέχοντες, καθότι  σου δίνει την απαραίτητη ευρύτητα οπτικής, σαν να είσαι στο μπαλκόνι και να βλέπεις τα πράγματα από ψηλά, αποστασιοποιημένος τόσο, ώστε να είσαι σε θέση να προσφέρεις τις καλύτερες δυνατές υπηρεσίες επαληθεύοντας τις προσδοκίες των συμμετεχόντων.

Χρειάζεται να ξέρεις όχι μόνο την γλώσσα που μιλούν οι συμμετέχοντες, αλλά ακόμη περισσότερο την γλώσσα του σώματος , των εκφράσεων του προσώπου τους, την γλώσσα των ματιών τους, να ακούς την σιωπή τους, αυτό που δεν έχει ειπωθεί.

Χρειάζεται να αναγνωρίζεις και να ελέγχεις τα συναισθήματα σου. Άνθρωπος είσαι και εσύ και το αίμα σου βράζει, καθότι είσαι μέρος της κοινωνίας στην οποία συμβαίνουν αυτά για τα οποία αιτείται η διαμεσολάβηση σου. Όμως πρέπει να μπορείς να ελέγχεις τον θυμό σου, τον εκνευρισμό που μπορεί να σου προκαλέσει κάτι το οποίο άκουσες, μια αντίδραση που είδες. Και εκεί ακριβώς φαίνονται τα κότσια , να έχεις την ψυχραιμία να ισορροπείς στο τεντωμένο σχοινί , με τα νεύρα τεντωμένα, χωρίς κανείς να καταλάβει κάτι. Αν κάτι που ειπώθηκε σου πυροδοτεί αρνητικά συναισθήματα προς την μία ή την άλλη πλευρά ή και προς τις δύο, μην παρασυρθείς και σκέψου ότι αποστολή σου είναι το κοινό καλό και όχι η ικανοποίηση κάποιας δικής σου ανάγκης και του εγώ σου.

Η διαμεσολάβηση  απαιτεί και πολύ καλή φυσική κατάσταση , διότι η ενέργεια που καταθέτεις και η τεταμένη προσοχή που απαιτείται , εύκολα εξαντλούν ακόμη και έναν αθλητή αγωνισμάτων αντοχής. Και εσύ δεν έχεις το δικαίωμα να φανείς εξαντλημένος. Χρειάζεται να είσαι γεμάτος ζωτικότητα ώστε να εμπνέεις τους συμμετέχοντες , να δίνεις τον ρυθμό . Είναι πολύ σημαντικό να έχεις καλή αναπνοή ώστε να οξυγονώνεται  σωστά το μυαλό σου και να έχεις διαύγεια σκέψης , ώστε να παράγεις δημιουργικές, θετικές σκέψεις που θα αποτελέσουν μέρος της πιθανής λύσης.

Θα πρέπει να ξέρεις πότε να χρησιμοποιείς το χιούμορ και πότε να αυτοσαρκάζεσαι. Δεν υπάρχει η τελειότητα και δεν είναι κακό να «παίζεις» με τα μειονεκτήματα σου, άλλωστε είσαι και εσύ ένας από τους συμμετέχοντες και ως τέτοιος όχι τέλειος, αρκεί να το αναγνωρίζεις και να το διαχειρίζεσαι. Να θυμάσαι το χιούμορ μπορεί να ξεμπλοκάρει και να αποτελέσει βοηθό σου.

Καθ όλη την διάρκεια της διαμεσολάβησης, θα χρειαστεί να παρέμβεις ώστε να βάλεις τα μέρη ξανά στις ράγες της διαδικασίας, από τις οποίες θα φεύγουν παρασυρόμενοι από τα συναισθήματα τους. Θα το πετύχεις αυτό ακούγοντάς τους στωικά για κάθε αιτία που τους έκανε να εκτοχιαστούν. Θέλουν να τους αφιερώσεις χρόνο, να ακούσεις τα προβλήματα τους, τις σκέψεις τους, όχι για να τα λύσεις, αλλά για να αισθανθούν ότι είναι κάποιος εκεί και τους νοιάζεται, τους ακούει χωρίς να τους διακόψει, χωρίς να λέει τα δικά του, καπελώνοντας τις δικές του σκέψεις, κλέβοντας την δική τους στιγμή. Και γι αυτό πρέπει να αφήσεις τα δικά σου προβλήματα έξω από το δωμάτιο της διαμεσολάβησης, διότι πως θα υποδεχτείς αυτά των άλλων όταν είσαι γεμάτος από τα δικά σου ;

Πολύπλοκο πράγμα η διαμεσολάβηση με πολλές απαιτήσεις και με δουλειά που δεν φαίνεται, όπως δεν πρέπει να φαίνεσαι και εσύ, διαμεσολαβητή, καθότι καλείσαι να κάνεις όλα τα παραπάνω και ακόμη περισσότερα , περιοριζόμενος σε ρόλο κομπάρσου, παραχωρώντας την σκηνή στους  συμμετέχοντες. Εδραίωσε την ροή της επικοινωνίας και ύστερα λάμψε δια της απουσίας σου. Τότε θα ξέρεις ότι έχεις πετύχει.

Π.Κοκκινίδης

6974380953

kokkinidis@skplaw.gr

Πολυχρονης Κοκκινίδης

Δικηγόρος Αθηνών, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών. Πτυχιούχος Νομικής Σχολής & Σχολής Πολιτικών Επιστημών με ειδίκευση στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, κάτοχος του International MBA...

send