logo-print

Απόρριψη αιτήματος συνεπιμέλειας (ΜΠρΘεσ 5482/2022)

Κρίθηκε ότι οι σχέσεις των γονέων είναι τεταμένες, ώστε καθίσταται αδύνατη η καθημερινή τους συνεννόηση για τις ανάγκες των τέκνων

05/05/2022

09/05/2022

Συναινετικό διαζύγιο και γονική μέριμνα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΠΥΡΙΔΑΚΗΣ

Η επιμέλεια του παιδιού κατά τον Αστικό Κώδικα

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΚΚΑΣ

ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Απορρίφθηκε από το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο δίκης ασφαλιστικών μέτρων, αίτημα του πατέρα ανήλικων τέκνων για την προσωρινή ρύθμιση της επιμέλειας των τελευταίων κατά τρόπο, ώστε να ασκείται από κοινού και από τους δύο γονείς με εναλλασσόμενη διαμονή των τέκνων (ανά δεκαπενθήμερο) στις κατοικίες και των δύο γονέων (ΜΠρΘεσ 5482/2022).

Σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, το συμφέρον του ανήλικου μπορεί να επιβάλλει να συμβιώνει είτε με την μητέρα του είτε με τον πατέρα του είτε, εφόσον προκαλείται η μικρότερη δυνατή διατάραξη του τρόπου ζωής του, να ανατίθεται η άσκηση της επιμέλειας από κοινού στην μητέρα και στον πατέρα, δηλαδή να γίνεται χρονική (ή εναλλασσόμενη) κατανομή αυτής ανάμεσα στους δύο γονείς.

Σε πραγματικό – βιωματικό, όμως, επίπεδο, για να εφαρμοστεί η συνεπιμέλεια, πρέπει αφενός να υπάρχουν κοντινοί τόποι διαμονής των γονέων, ώστε να εξασφαλίζεται η εύκολη και ασφαλής πρόσβαση του παιδιού και στις δύο χωριστές κατοικίες και από αυτές στο σχολείο και τις λοιπές δραστηριότητές του, αφετέρου να τηρούν οι γονείς μεταξύ τους καλές και αρμονικές σχέσεις (ή έστω να διασφαλίζεται ανεκτό επίπεδο συνεννόησης) έτσι ώστε η παράλληλη ύπαρξη δύο κέντρων ζωής του τέκνου να μην αναστατώνει και απορρυθμίζει τη ζωή του ούτε να δημιουργεί σε αυτό ανασφάλεια και ψυχολογική επιβάρυνση, όπως θα συμβαίνει αν βιώνει κλίμα συνεχών εντάσεων και τριβών μεταξύ των γονέων του.

Εν προκειμένω, το δικαστήριο, αφού προηγήθηκε και ιδιαίτερη επικοινωνία του δικαστή με τα δύο ανήλικα τέκνα των διαδίκων, έκρινε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την ανάθεση της επιμέλειας και στους δύο γονείς.

Ειδικότερα, το δικαστήριο έλαβε υπόψη του τον βαθμό ενασχόλησης του κάθε γονέα με τα τέκνα και την εξοικείωσή του με τις ανάγκες τους, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο πατέρας των τέκνων είναι επί πολλές ώρες της ημέρα απασχολημένος με την εργασία του. Έλαβε δε ιδίως υπόψη του ότι οι σχέσεις των γονέων είναι τεταμένες, ώστε καθίσταται αδύνατη η καθημερινή τους συνεννόηση για τις ανάγκες των τέκνων.

Συνεπώς, έκρινε ότι το βέλτιστο συμφέρον των ανηλίκων επιβάλλει την προσωρινή ανάθεση της αποκλειστικής τους επιμέλειας στην μητέρα τους, απορρίπτοντας το σχετικό αίτημα του πατέρα. Επεσήμανε δε ότι  την επιθυμία αυτή εξέφρασαν τα ίδια τα τέκνα κατά την ιδιαίτερη επικοινωνία τους με τον δικαστή.

Απόσπασμα απόφασης

Κατά τη διάταξη του άρθρου 1513 ΑΚ σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης των γονέων αυτοί εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Ωστόσο, κατά τη διάταξη του άρθρου 1514 παρ. 2 ΑΚ, αν δεν πλέον δυνατή η άσκηση της γονικής μέριμνας από κοινού και από τους δύο γονείς ή η επίτευξη σχετικής συμφωνίας κατά την παρ. 1 του ίδιου άρθρου, η άσκηση της ρυθμίζεται από το δικαστήριο κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 592 επ. ΚΠολΔ (εφόσον δεν καταστεί δυνατή η επίτευξη συμφωνίας ούτε μέσω του θεσμού της διαμεσολάβησης) ή σε περίπτωση κατεπείγοντος κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Κατ' αρχήν επιθυμία του νομοθέτη είναι η από κοινού και εξίσου άσκηση της γονικής μέριμνας (άρθρα 1510 εδ. α' 1513 εδ. α' ΑΚ) αλλά, εφόσον αυτό δεν είναι εφικτό λόγω των διαφωνιών των γονέων ή και των βιοτικών τους συνθηκών, κυρίαρχο κριτήριο του δικαστηρίου για τη ρύθμιση της άσκησης της γονικής μέριμνας είναι το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου κατά τα οριζόμενα στις διατάξεις των άρθρων 1511 παρ. 2-3 ΑΚ, ώστε η κατανομή της άσκησης της γονικής μέριμνας να εξυπηρετεί πρωτίστως το συμφέρον του τέκνου. Κρίσιμα προς τούτο στοιχεία είναι μεταξύ άλλων η καταλληλότητα του ή των γονέων για την ανάληψη του έργου της διαπαιδαγώγησης και της περίθαλψης του ανήλικου τέκνου καθώς και οι αναπτυχθέντες μέχρι τότε δεσμοί με τους γονείς και τυχόν αδελφούς του. Για το σκοπό αυτό λαμβάνεται υπόψη ιδίως η προσωπικότητα και η παιδαγωγική καταλληλότητα του κάθε γονέα και συνεκτιμώνται οι συνθήκες κατοικίας και γενικότερα οι βιοτικές συνθήκες αυτών, όπως είναι το ευρύτερο περιβάλλον τους, οι συνθήκες του επαγγέλματός τους, η ικανότητα προσαρμογής τους στις απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας και η σταθερότητα των συνθηκών ανάπτυξης του τέκνου χωρίς εναλλαγές στις συνθήκες διαβίωσης. Υποχρεωτική δε κατά τη διάταξη του άρθρου 1511 παρ. 4 ΑΚ είναι και η συνεκτίμηση της γνώμης του τέκνου ανάλογα με την ωριμότητά του. Ανάλογα δε με τις ειδικότερες περιστάσεις το συμφέρον του ανήλικου μπορεί να επιβάλλει να συμβιώνει είτε με την μητέρα του είτε με τον πατέρα του είτε, εφόσον προκαλείται η μικρότερη δυνατή διατάραξη του τρόπου ζωής του, να ανατίθεται η άσκηση της επιμέλειας από κοινού στην μητέρα και στον πατέρα, δηλαδή να γίνεται χρονική (ή εναλλασσόμενη) κατανομή αυτής ανάμεσα στους δύο γονείς. Σε πραγματικό - βιωματικό όμως επίπεδο και προκειμένου να διασφαλιστεί το συμφέρον του τέκνου, για να εφαρμοστεί η συνεπιμέλεια, πρέπει αφενός να υπάρχουν κοντινοί τόποι διαμονής των γονέων, ώστε να εξασφαλίζεται η εύκολη και ασφαλής πρόσβαση του παιδιού και στις δύο χωριστές κατοικίες και από αυτές στο σχολείο και τις λοιπές δραστηριότητές του, αφετέρου να τηρούν οι γονείς μεταξύ τους καλές και αρμονικές σχέσεις (ή έστω να διασφαλίζεται ανεκτό επίπεδο συνεννόησης) έτσι ώστε η παράλληλη ύπαρξη δύο κέντρων ζωής του τέκνου να μην αναστατώνει και απορρυθμίζει τη ζωή του ούτε να δημιουργεί σε αυτό ανασφάλεια και ψυχολογική επιβάρυνση, όπως θα συμβαίνει αν βιώνει κλίμα συνεχών εντάσεων και τριβών μεταξύ των γονέων του, καθόσον η εναλλασσόμενη ανατροφή απαιτεί κλίμα συνεννόησης και συνεργασίας μεταξύ των γονέων στις επιλογές και στη διαχείριση του ανήλικου κατά τρόπο παραγωγικό (βλ. σχετικά και ΜΕφAθ 504/2019, ΜΠρΧαν 152/2021 σε ΝΟΜΟΣ).

Δείτε ολόκληρη την απόφαση στο dsanet.gr