Πρόγραμμα SESAR για τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας στην Ευρώπη: ένα φιλόδοξο πρόγραμμα

Ευρ. Ελεγκτικό Συνέδριο: «Παρόλο που το SESAR είναι ένα άρτιο, εναρμονισμένο και σύγχρονο σύστημα, δεν είναι επαρκώς σαφή τα οφέλη που επιφέρει η ενωσιακή χρηματοδότηση στην εγκατάστασή του»

11/07/2019

Επιμέλεια: Γεώργιος Π. Κανέλλος

Παρότι η κανονιστική ρύθμιση της ΕΕ προάγει τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας, η ενωσιακή χρηματοδότηση ήταν σε μεγάλο βαθμό περιττή, σύμφωνα με νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ). 

Συγκεκριμένα, η ειδική έκθεση αριθ. 11/2019, με τίτλο «Παρότι η κανονιστική ρύθμιση της ΕΕ για τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας απέφερε προστιθέμενη αξία, η χρηματοδότηση ήταν σε μεγάλο βαθμό περιττή», η οποία δημοσιεύθηκε στις 25-06-2019, καταλήγει ότι η κανονιστική ρύθμιση της ΕΕ προώθησε τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας. Εντούτοις, κατά τους ελεγκτές, η ενωσιακή χρηματοδότηση των έργων ήταν σε μεγάλο βαθμό περιττή και η διαχείρισή της παρουσίαζε αδυναμίες.

Το 2005, η ΕΕ δρομολόγησε το πρόγραμμα που είναι γνωστό ως SESAR για την εναρμόνιση και τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων και των διαδικασιών διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας (air traffic management, ATM) στην Ευρώπη. Παραδοσιακά, τα συστήματα αυτά αναπτύσσονται σε εθνικό επίπεδο. Συνολικά, για το διάστημα 2005-2020, η ΕΕ διέθεσε για το SESAR κονδύλια ύψους 3,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ προορίζονταν για την εφαρμογή τέτοιων συστημάτων και διαδικασιών.

Οι ελεγκτές αξιολόγησαν κατά πόσον η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαχειρίστηκε ικανοποιητικά την εγκατάσταση του SESAR, καθώς και πώς η εγκατάσταση συνέβαλε στην επίτευξη των στόχων της πολιτικής για τον ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό. Εξέτασαν αν η παρέμβαση της ΕΕ σχεδιάστηκε κατά τρόπο ώστε να αντιμετωπιστούν οι υφιστάμενες και οι μελλοντικές ανάγκες, καθώς και αν απέφερε προστιθέμενη αξία στη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας στην Ευρώπη.

Οι ελεγκτές αναγνωρίζουν ότι η κανονιστική ρύθμιση και ο συντονισμός σε επίπεδο ΕΕ ευνοούν τον εκσυγχρονισμό της ATM. Η έννοια των «κοινών έργων» στο πλαίσιο του SESAR προάγει τη συντονισμένη δράση και μετριάζει το «πλεονέκτημα της τελευταίας κίνησης», της τάσης των ενδιαφερομένων να αναβάλλουν τις επενδύσεις τους, γνωρίζοντας ότι τα οφέλη θα προκύψουν μόνον αφότου όλοι οι ενδιαφερόμενοι υιοθετήσουν τη νέα τεχνολογία. Ωστόσο, την πρώτη φορά που εφαρμόστηκε (στο πλαίσιο του πιλοτικού κοινού έργου) δεν υπήρχαν κατάλληλες διατάξεις επιβολής και περιελήφθησαν λειτουργικές δυνατότητες που δεν πληρούσαν τα αναγκαία κριτήρια επιλογής. 

Η ενωσιακή χρηματοδότηση για τον εκσυγχρονισμό της ΑΤΜ ήταν σε μεγάλο βαθμό περιττή, καθώς, στην πλειονότητά τους, τα έργα θα είχαν χρηματοδοτηθεί και χωρίς τη στήριξη της ΕΕ. Οι αδυναμίες στην υλοποίηση μείωσαν την αποτελεσματικότητα της ενωσιακής χρηματοδότησης. Ένα σημαντικό μέρος των κονδυλίων χορηγήθηκε χωρίς κατάλληλη ιεράρχηση των προτεραιοτήτων ή συνεκτίμηση της πτυχής της αποτελεσματικότητας. Επιπροσθέτως, οι ελεγκτές επισημαίνουν ότι δεν ελήφθησαν επαρκή μέτρα για τον μετριασμό του δυνητικού κινδύνου σύγκρουσης συμφερόντων που προκύπτει από τον υφιστάμενο μηχανισμό χρηματοδότησης, στο πλαίσιο του οποίου ορισμένοι δικαιούχοι εμπλέκονται στην εξέταση των δικών τους αιτήσεων.

Οι ελεγκτές προειδοποιούν ότι, στην περίπτωση ορισμένων έργων, η υλοποίηση δεν βαίνει με ικανοποιητικούς ρυθμούς βάσει των προβλεπόμενων προθεσμιών, κάτι που συνεπάγεται αυξανόμενο κίνδυνο καθυστερήσεων. Διαπίστωσαν επίσης ότι τα αποτελέσματα δεν αποτελούν αντικείμενο μέτρησης σε πραγματικό επιχειρησιακό περιβάλλον.

Οι ελεγκτές διατυπώνουν σειρά συστάσεων για την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων. Ειδικότερα, ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή: 

  • να βελτιώσει την εστίαση των κοινών έργων και να ενισχύσει την αποτελεσματικότητά τους· 
  • να επανεξετάσει τη χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ για τον εκσυγχρονισμό της ΑΤΜ· 
  • να επανεξετάσει και να συστηματοποιήσει τη διαδικασία κατάρτισης και υποβολής των αιτήσεων χρηματοδότησης· 
  • να διασφαλίσει την κατάλληλη παρακολούθηση της βελτίωσης των επιδόσεων που αποφέρει ο εκσυγχρονισμός της ΑΤΜ.

Δήλωση

«Με 30.000 πτήσεις κατά μέσο όρο ημερησίως, ήταν αναγκαίο ένα άρτιο, εναρμονισμένο και σύγχρονο σύστημα διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας στην Ευρώπη», δήλωσε ο George Pufan, Μέλος του ΕΕΣ και αρμόδιος για την έκθεση. «Ωστόσο, δεν είναι επαρκώς σαφή τα οφέλη που επιφέρει η ενωσιακή χρηματοδότηση στην εγκατάσταση του SESAR.»

Ιστορικό

Η πολιτική για τον ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό εγκαινιάστηκε το 2004 και αποτελούσε την αντίδραση της ΕΕ στις ανεπάρκειες της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας. Το κανονιστικό πλαίσιο συμπληρώθηκε από το «έργο SESAR» (ερευνητικό έργο διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας στον ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό), το οποίο διαιρέθηκε στη φάση καθορισμού (κατάρτιση του Γενικού προγράμματος για τον εκσυγχρονισμό της ΑΤΜ στην Ευρώπη), τη φάση ανάπτυξης (ανάπτυξη των αναγκαίων τεχνολογικών βάσεων) και τη φάση εγκατάστασης (εγκατάσταση των νέων συστημάτων και διαδικασιών στο επιχειρησιακό περιβάλλον). 

Τον Νοέμβριο του 2017, το ΕΕΣ δημοσίευσε την ειδική έκθεση αριθ. 18/2017 για τον ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό, η οποία κάλυψε ορισμένα ρυθμιστικά μέσα στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας ΕΕΟ, καθώς και τα στάδια καθορισμού και ανάπτυξης του έργου SESAR. Στο πλαίσιο του παρόντος ελέγχου εξετάστηκε η τρίτη φάση του SESAR, αυτή της εγκατάστασης έργων για τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας.

Υπενθυμίζεται ότι το ΕΕΣ παρουσιάζει τις ειδικές εκθέσεις του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ, καθώς και σε άλλους ενδιαφερομένους, όπως σε εθνικά κοινοβούλια, παράγοντες του ενδιαφερόμενου κλάδου και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών. Στη συντριπτική πλειονότητά τους, οι συστάσεις που διατυπώνουν οι ελεγκτές στις εκθέσεις τους υλοποιούνται.

Το πλήρες κείμενο της έκθεσης είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του ΕΕΣ (eca.europa.eu)

Σύνδεση στο Lawspot

Enter your e-mail address or username.
Enter the password that accompanies your e-mail.
Ξεχάσατε τον κωδικό σας;
logo

Δεν έχετε λογαριασμό;

Μπορείτε να εγγραφείτε στο Lawspot ανεξαρτήτως ιδιότητας, ως δικηγόρος, συμβολαιογράφος ή και απλός χρήστης, συμπληρώνοντας τη σχετική φόρμα εδώ.

Αν είστε δικηγόρος, με την εγγραφή σας στο Lawspot.gr κερδίζετε σημαντικά οφέλη. Δείτε αναλυτικές πληροφορίες εδώ.

send