logo-print

«Τακτοποιημένοι» οι λογαριασμοί των κοινών επιχειρήσεων της ΕΕ για το 2019 σύμφωνα με το Ευρ. Ελεγκτικό Συνέδριο

Ελεγκτές: «Η χρηματοοικονομική διαχείρισή τους είναι υγιής, αν και υπάρχουν πτυχές που μπορούν να βελτιωθούν περισσότερο, όπως η διαχείριση των συμβάσεων, των πληρωμών επιχορηγήσεων και των ανθρώπινων πόρων»

Επιμέλεια: Γεώργιος Π. Κανέλλος

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) ενέκρινε τους λογαριασμούς όλων των κοινών επιχειρήσεων της ΕΕ για το 2019. 

Ειδικότερα, στην ετήσια έκθεση του ΕΕΣ σχετικά με τις κοινές επιχειρήσεις (ΚΕ) της ΕΕ για το οικονομικό έτος 2019, η οποία δημοσιεύθηκε στις 12-11-2020, οι ελεγκτές πιστοποίησαν ότι οι «εξετάσεις» όλων των κοινών επιχειρήσεων (ΚΕ) της ΕΕ – συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που συνάπτονται μεταξύ της ΕΕ και του σχετικού κλάδου, ερευνητικών ομάδων, διεθνών οργανισμών και κρατών μελών–, είναι «καθαρές», διατυπώνοντας γνώμες χωρίς επιφύλαξη για τους λογαριασμούς και τις χρηματοοικονομικές πράξεις τους. Εντούτοις, όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, οι ελεγκτές εφιστούν εκ νέου την προσοχή στην κοινή επιχείρηση «Σύντηξη για την ενέργεια» (ΚΕ F4E), ιδίως λόγω του κινδύνου περαιτέρω αυξήσεων των δαπανών και των καθυστερήσεων στην υλοποίηση του έργου του ITER (διεθνής θερμοπυρηνικός πειραματικός αντιδραστήρας).

Οι κοινές επιχειρήσεις (ΚΕ) ιδρύονται για τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας στους συγκεκριμένους τομείς που τους αναθέτει το Συμβούλιο. Για την επιλογή των καλύτερων προς χρηματοδότηση έργων χρησιμοποιούν κυρίως προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμμετέχει στις κοινές επιχειρήσεις ως το μέλος του δημόσιου τομέα, εκπροσωπώντας την ΕΕ. Το 2019, εισέφερε περί τα 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ στις δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας των ΚΕ. Στους εταίρους του ιδιωτικού τομέα περιλαμβάνονται ο αντίστοιχος βιομηχανικός κλάδος, διάφορες ερευνητικές ομάδες και διεθνείς οργανισμοί. Συμμετέχουν κυρίως με εισφορές σε είδος υλοποιώντας τις δραστηριότητες των ΚΕ, στις οποίες επενδύουν τους δικούς τους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους, περιουσιακά στοιχεία και τεχνολογίες.

Οι ελεγκτές ενέκριναν τους λογαριασμούς όλων των ΚΕ για το 2019, κάτι που σημαίνει ότι οι λογαριασμοί απεικονίζουν αξιόπιστα την οικονομική τους κατάσταση και ότι δεν υπάρχουν ουσιώδη σφάλματα στις πράξεις που αφορούν πληρωμές και έσοδα σύμφωνα με τους λογιστικούς κανόνες. Ωστόσο, οι ελεγκτές παρατήρησαν ορισμένα θέματα που χρήζουν βελτίωσης: παραδείγματος χάριν, μολονότι οι εσωτερικές δικλείδες ελέγχου που εφαρμόζονταν για τις πληρωμές ήταν γενικώς αποτελεσματικές και συγκράτησαν το επίπεδο σφάλματος υπό του ορίου σημαντικότητας του 2%, για αρκετές κοινές επιχειρήσεις, διαπιστώθηκαν, και πάλι, αδυναμίες στις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων, επιχορηγήσεων και προσλήψεων.

Οι ελεγκτές εξέτασαν επίσης το ποσοστό υλοποίησης των δραστηριοτήτων των ΚΕ. Όσες εμπίπτουν στο έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη (7ο ΠΠ) και το πρόγραμμα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) –οι οποίες συγκροτήθηκαν κατά τον κύκλο προϋπολογισμού της ΕΕ (ΠΔΠ) της περιόδου 2007-2013– βρίσκονται στο στάδιο του κλεισίματος. Σύμφωνα με τους ελεγκτές, οι ΚΕ πέτυχαν υψηλά επίπεδα τόσο ως προς την υλοποίηση έργων όσο και ως προς τις εισφορές των εταίρων από τον ιδιωτικό τομέα (90% των τιμών-στόχου που τίθενται στους ιδρυτικούς κανονισμούς τους). Εντούτοις, ορισμένες ΚΕ που δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» υστερούσαν σε σύγκριση με τους στόχους. Μολονότι είχαν σχεδιαστεί ως επί το πλείστον με διάρκεια ζωής 10 ετών (2014-2024), οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι μέχρι στιγμής είχε υλοποιηθεί κατά μέσο όρο μόνο το 51% των δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» και των σχετικών συμπληρωματικών δραστηριοτήτων. Από την άλλη πλευρά, οι ΚΕ που ασχολούνταν με τις εν λόγω δραστηριότητες του προγράμματος «Ορίζων 2020» ολοκλήρωσαν τις περισσότερες διαδικασίες πρόσκλησης υποβολής προτάσεων και, στο τέλος του 2019, είχαν ήδη αναθέσει ή/και υπογράψει σύμβαση κατά μέσο όρο για το 78% των προβλεπόμενων δραστηριοτήτων τους.

Τέλος, όσον αφορά την ΚΕ «Σύντηξη για ενέργεια» (F4E), φέτος οι ελεγκτές προειδοποιούν και πάλι ότι η εισφορά της ΕΕ στο έργο πυρηνικής σύντηξης ITER στο Cadarache (Γαλλία) ενέχει τον κίνδυνο περαιτέρω αυξήσεων του κόστους και καθυστερήσεων στην υλοποίηση, σε σύγκριση με την ισχύουσα εγκεκριμένη βάση αναφοράς, και εφιστούν την προσοχή στις συνέπειες που ενδέχεται να έχει η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση μετά το 2020. Επιπλέον, οι αδυναμίες της ΚΕ F4E όσον αφορά τον προγραμματισμό των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων, καθώς και όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους και τη διαχείριση έργων θέτουν σε κίνδυνο την επιχειρησιακή της αποτελεσματικότητα, σύμφωνα με τους ελεγκτές. 

Δήλωση

«Η προστιθέμενη αξία των κοινών επιχειρήσεων έγκειται στο γεγονός ότι η ΕΕ, οι διάφοροι κλάδοι του ιδιωτικού τομέα και οι ερευνητικές ομάδες συνεργάζονται ως εταίροι για το κοινό καλό. Το αποτέλεσμα είναι η καινοτομία και η οικονομική ανάπτυξη», δήλωσε η Ildikó Gáll-Pelcz, Μέλος του ΕΕΣ και αρμόδια για τον έλεγχο. «Ο έλεγχός μας για το 2019 επιβεβαιώνει ότι η χρηματοοικονομική διαχείρισή τους είναι υγιής, αν και υπάρχουν διάφορες πτυχές που μπορούν να βελτιωθούν περαιτέρω, όπως η διαχείριση των συμβάσεων, των πληρωμών επιχορηγήσεων και των ανθρώπινων πόρων.» 

Ιστορικό

Οι περισσότερες ΚΕ της ΕΕ εδρεύουν στις Βρυξέλλες, εκτός από την F4E με έδρα στη Βαρκελώνη και την EuroHPC με έδρα στο Λουξεμβούργο, των οποίων οι λογαριασμοί δεν ελέγχθηκαν για το οικονομικό έτος 2019, αλλά θα ελεγχθούν για το 2020. 

Ακρωνύμια

F4E: Ανάπτυξη της ενέργειας από σύντηξη 

BBI: Βιομηχανίες Βιοπροϊόντων 

CS – Clean Sky: Καθαρές τεχνολογίες στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών 

ΠΚΦ: Πρωτοβουλία για καινοτόμα φάρμακα 

FCH: Κυψέλες καυσίμου και υδρογόνο 

SESAR: Ερευνητικό πρόγραμμα διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας 

ECSEL: Ηλεκτρονικά συστατικά στοιχεία και συστήματα για την ευρωπαϊκή πρωτοπορία

S2R: Shift2Rail, Καινοτόμες λύσεις σιδηροδρομικών προϊόντων 

EuroHPC: Ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος υπερυπολογιστικής

Υπενθυμίζεται ότι το ΕΕΣ είναι ο ανεξάρτητος εξωτερικός ελεγκτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι εκθέσεις και οι γνώμες του αποτελούν καθοριστικής σημασίας κρίκο στην αλυσίδα λογοδοσίας εντός της ΕΕ, δεδομένου ότι χρησιμοποιούνται για να υποχρεώνουν σε λογοδοσία τους υπευθύνους για την εκτέλεση των πολιτικών και των προγραμμάτων της ΕΕ: την Επιτροπή, τα λοιπά θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ, καθώς και τις διοικητικές αρχές των κρατών μελών. Το ΕΕΣ προειδοποιεί για τους κινδύνους, παρέχει διασφάλιση, επισημαίνει αδυναμίες και ορθές πρακτικές και παρέχει καθοδήγηση στους φορείς χάραξης πολιτικής και τους νομοθέτες σχετικά με τον τρόπο βελτίωσης της διαχείρισης των πολιτικών και των προγραμμάτων της ΕΕ.

Το πλήρες κείμενο της ετήσιας έκθεσης σχετικά με τις κοινές επιχειρήσεις της ΕΕ για το οικονομικό έτος 2019, καθώς το συγκεφαλαιωτικό έγγραφο «2019 - Ο έλεγχος των κοινών επιχειρήσεων της ΕΕ εν συντομία»  είναι διαθέσιμα στον ιστότοπο του ΕΕΣ (eca.europa.eu)