logo-print

Τουρισμός στην ΕΕ: Το Ευρ. Ελεγκτικό Συνέδριο προτείνει νέο στρατηγικό προσανατολισμό της στήριξης του τουριστικού κλάδου

Ελεγκτές: «Οι μεγαλύτερες προκλήσεις του τουριστικού κλάδου είναι οι επιπτώσεις της πανδημίας, ο πράσινος και ψηφιακός μετασχηματισμός, η ανταγωνιστικότητα, η βιωσιμότητα και η ανθεκτικότητα»

14/12/2021

14/12/2021

ΕΣΔΑ Κατ΄άρθρο ερμηνεία

ΙΩΑΝΝΗ ΣΑΡΜΑΣ
ΞΕΝΟΦΩΝ ΚΟΝΤΙΑΔΗΣ
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

H ένωση δικαίου

ΙΩΑΝΝΗ ΣΑΡΜΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Επιμέλεια: Γεώργιος Π. Κανέλλος

Tο Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) συνιστά τον καθορισμό νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής τουρισμού. 

Ειδικότερα, η ειδική έκθεση του ΕΕΣ αριθ. 27/2021, με τίτλο «Στήριξη της ΕΕ στον τουρισμό: ανάγκη νέου στρατηγικού προσανατολισμού και βελτίωσης της χρηματοδοτικής προσέγγισης», η οποία δημοσιεύθηκε στις 14-12-2021, καταλήγει ότι ενώ η ΕΕ αποτελεί την περιοχή με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στον κόσμο, καθώς το 2019 συγκέντρωσε περίπου το 37% όλων των διεθνών τουριστικών αφίξεων, εντούτοις, η στήριξή της στον τουρισμό απαιτεί νέο στρατηγικό προσανατολισμό

Από την ανάλυση των χρηματοδοτούμενων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) έργων στον τομέα του τουρισμού, οι ελεγκτές διαπίστωσαν ανομοιογενή αποτελέσματα: ορισμένα έργα ήταν βιώσιμα και είχαν συμβάλει στην προώθηση της τουριστικής δραστηριότητας στην περιοχή, ενώ άλλα είχαν περιορισμένο μόνον αντίκτυπο. Σε αρκετές περιπτώσεις, ο ανεπαρκής σχεδιασμός και οι διαδικασίες επιλογής των έργων είχαν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του εύρους τους, υπερβάσεις κόστους και καθυστερήσεις.

Ο τουρισμός αποτελεί βασικό οικονομικό κλάδο της ΕΕ: το 2019, αντιπροσώπευε το 9,9% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της ΕΕ και το 11,6% όλων των θέσεων εργασίας. Από το 2015 και έως την έναρξη της πανδημίας COVID-19, η Επιτροπή αναθεώρησε τις προτεραιότητες για τον τουρισμό στο πλαίσιο ευρύτερων στρατηγικών πολιτικής, χωρίς όμως να μετουσιώσει αυτές τις προτεραιότητες σε ουσιαστικό σχέδιο δράσης για την υποστήριξη της υλοποίησής τους. Ως αντίδραση στον δραματικό αντίκτυπο της πανδημίας στον τουριστικό κλάδο της ΕΕ, η Επιτροπή παρουσίασε μέτρα και προτάσεις για τον περιορισμό του αντικτύπου της κρίσης στην τουριστική βιομηχανία της ΕΕ και δρομολόγησε δράσεις για τον ορισμό τουριστικού θεματολογίου για το 2030.

Στις περιπτώσεις που οι ελεγκτές εντόπισαν παραδείγματα χρηματοδότησης της ΕΕ για τον τουρισμό με λιγότερο θετικό αντίκτυπο απ’ ό,τι αναμενόταν, αυτό οφειλόταν κυρίως σε κάποιον από τους ακόλουθους τρεις λόγους: είτε τα χρηματοδοτηθέντα έργα απομονώθηκαν από άλλες τουριστικές υποδομές, είτε δεν έγινε αρκετή προσπάθεια για την αποτελεσματική προώθηση των έργων, είτε οι υποστηριζόμενες υποδομές χρησιμοποιούνταν κυρίως από την τοπική κοινότητα και όχι από επισκέπτες.

Χρησιμοποιώντας δείκτες για τη μέτρηση της επιτυχίας των τουριστικών έργων που χρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ, οι ελεγκτές εντόπισαν τα ακόλουθα ζητήματα: η νομοθεσία του ΕΤΠΑ για την περίοδο 2014-2020 περιλάμβανε κοινό δείκτη εκροής για τις τουριστικές επενδύσεις, ωστόσο αυτός δεν χρησιμοποιήθηκε από όλα τα κράτη μέλη. Κατά την περίοδο αυτή, δεν χρησιμοποιήθηκαν κοινοί δείκτες αποτελέσματος. Οι δείκτες εκροής δεν μπορούν να μετρήσουν όλα τα επιδιωκόμενα επιτεύγματα των έργων

Για την αντιμετώπιση των ζητημάτων που διαπίστωσαν, οι ελεγκτές συνιστούν στην Επιτροπή να καθορίσει επικαιροποιημένη στρατηγική για τον τουρισμό της ΕΕ. Εισηγούνται επίσης να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν διαδικασίες επιλογής για τις τουριστικές επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ, για την υποστήριξη του νέου αυτού στρατηγικού προσανατολισμού.

Δήλωση

«Η πανδημία COVID-19 είχε δραματικό αντίκτυπο στον τουριστικό κλάδο της ΕΕ: οι τουριστικές ροές και τα σχετικά έσοδα μειώθηκαν κατακόρυφα» δήλωσε ο Pietro Russo, μέλος του ΕΕΣ και αρμόδιος για την έκθεση. «Ωστόσο, ο άμεσος αυτός κλυδωνισμός δεν αποτελεί τη μόνη πρόκληση που καλείται να αντιμετωπίσει ο τουριστικό κλάδος της ΕΕ, ο οποίος βρίσκεται ενώπιον άλλων, περισσότερο μακροπρόθεσμων προκλήσεων που σχετίζονται με τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό του, την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητά του».

Γενικές πληροφορίες 

Η ΕΕ διαδραματίζει συμπληρωματικό ρόλο στην πολιτική τουρισμού, μέσω της στήριξης και του συντονισμού των δράσεων που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη. Κατά την περίοδο 2014-2020, δεν υπήρξε ειδικός προϋπολογισμός για τον τουρισμό. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθόρισε την τρέχουσα στρατηγική τουρισμού της ΕΕ το 2010 και μπορεί να παράσχει χρηματοοικονομική στήριξη στον τουρισμό μέσω διαφόρων ενωσιακών προγραμμάτων. Αυτό εξακολουθεί να ισχύει και για την περίοδο 2021-2027.

Γίνεται υπόμνηση ότι το ΕΕΣ παρουσιάζει τις ειδικές εκθέσεις του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της ΕΕ, καθώς και σε άλλους ενδιαφερομένους, όπως στα εθνικά κοινοβούλια, σε παράγοντες του αντίστοιχου κλάδου και σε εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών.

Το πλήρες κείμενο της έκθεσης είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του ΕΕΣ (eca.europa.eu)