logo-print

Ερμηνεία του δόλου για την υπαγωγή στις διατάξεις για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά (ΕιρΑθ 90/2021)

14/12/2021

08/03/2022

Η με αριθμό 90/2021 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών έκρινε, δικάζοντας με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, ότι πιθανολογείται η ευδοκίμηση έφεσης επί πρωτόδικης απόφασης που είχε απορρίψει την αίτηση υπαγωγής οφειλέτριας στις διατάξεις του Ν. 3869/2010, λόγω ενδεχόμενου δόλου, διατάσσοντας παράλληλα την αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης κατά της περιουσίας της μέχρι και την έκδοση οριστικής απόφασης επί της εκκρεμούσης εφέσεως.

Η απόφαση συντάσσεται πλήρως με το ελάχιστο περιεχόμενο της ένστασης δόλου, όπως αυτό καθορίστηκε με τις πρόσφατες αποφάσεις του Αρείου Πάγου (59/2021, 1174/2019, 515/2018, 156/2018).

Στη μείζονα σκέψη της αναφέρει επί λέξει :

“…Υπό το προεκτεθέν περιεχόμενο, όμως, οι προβληθείσες ως άνω ενστάσεις είναι απαράδεκτες, λόγω αοριστίας, διότι  οι ως άνω  εφεσίβλητες πιστώτριες τράπεζες, οι οποίες είχαν, κατά το νόμο, το βάρος της επικλήσεως και αποδείξεως του δόλου του οφειλέτη, παραλείπουν, κατά την προβολή της ενστάσεως τους στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, να αναφέρουν:

α) το αρχικό και τελικό ύψος των τραπεζικών προϊόντων που ο οφειλέτης συμφώνησε να λάβει,

β) το χρόνο που τα συμφώνησε και τα έλαβε,

γ) τα εισοδήματα του κατά το χρόνο λήψεως των δανείων,

δ) τη μηνιαία δόση που έπρεπε να καταβάλει,

ε) τα έξοδα διαβιώσεως του και κυρίως τις οικονομικές δυνατότητες αυτού κατά το χρόνο δημιουργίας των οφειλών (ή τις ευλόγως αναμενόμενες μελλοντικές οικονομικές του δυνατότητες), ώστε με βάση τα δεδομένα αυτά να καταστεί δυνατόν να κριθεί αν πρόβλεπε ως ενδεχόμενο ότι ο υπερδανεισμός του θα τον οδηγούσε σε κατάσταση αδυναμίας πληρωμών και παρά ταύτα αποδέχθηκε το αποτέλεσμα αυτό…”.

Απόσπασμα απόφασης

Με το πρώτο σκέλος του λόγου της ως άνω έφεσης η αιτούσα ισχυρίζεται ότι η εκκαλουμένη έσφαλε και πρέπει να εξαφανιστεί, διότι έλαβε υπ' όψιν της και δέχτηκε ένσταση αόριστη. Ειδικότερα, αναφέρει ότι η υποβληθείσα από τις καθ' ων πιστώτριες της ένσταση δόλιας περιέλευσης σε αδυναμία πληρωμών είναι αόριστη, καθώς δεν επικαλέστηκαν οι τελευταίες συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που να τεκμηριώνουν το ουσιαστικό περιεχόμενο της ένστασης τους. Από την επισκόπηση του συνόλου του αποδεικτικού υλικού, πιθανολογείται ότι η προσβαλλόμενη εσφαλμένως και μη ορθώς δεν απέρριψε την ένσταση δόλου των καθ' ων πιστωτριών της ως αόριστη, καθώς δεν εξειδικεύονται τα πραγματικά περιστατικά που την θεμελιώνουν, από τα οποία να διαφανεί ότι η αιτούσα γνώριζε ότι θα αδυνατούσε να εξυπηρετήσει τα δάνεια της ή προέβλεψε το ενδεχόμενο να μην τα εξυπηρετήσει ως πιθανό και το αποδέχθηκε [δεδομένης της έννοιας του δόλου ως εσωτερικής κατάστασης, η οποία ωστόσο εξωτερικεύεται με σειρά ενεργειών και σε συνδυασμό με τις επικρατούσες συνθήκες) και, ειδικότερα, όπως προβλήθηκε από τις καθ' ων πιστώτριες της, δεν μνημονεύεται ο χρόνος λήψης των φερόμενων προς ρύθμιση δανείων και το ύψος των μηνιαίων εισοδημάτων της αιτούσας, ούτε το ύψος της μηνιαίας δόσης των δανείων, ώστε να φανεί ότι η αιτούσα αδυνατούσε εξ αρχής να ανταποκριθεί στις αναληφθείσες δανειακές της υποχρεώσεις ή προέβλεψε την περιέλευσή της σε αδυναμία πληρωμών ως πιθανή και την αποδέχθηκε.

Περαιτέρω από την εξέταση της δικογραφίας πιθανολογήθηκε ότι η οικονομική κατάσταση της αιτούσας, η οποία είναι συνταξιούχος, λαμβάνουσα μηνιαία σύνταξη ανερχόμενη στο καθαρό ποσό των 691,63 ευρώ, δεν παρουσιάζει καμία προοπτική βελτίωσης ώστε να υπάρχει δυνατότητα τακτοποίησης των οφειλών της στο άμεσο μέλλον, ενώ έχει υποστεί μεγάλη μείωση των εισοδημάτων της από τον χρόνο λήψης των δανείων της κατά τα έτη 2002 - 2007 έως σήμερα. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το συνολικό ετήσιο εισόδημα της αιτούσας κατά το οικονομικό έτος 2008 (χρήση 2007) ανήλθε σε € 23.750,63, έναντι € 14.676,61 κατά το φορολογικό έτος 2016, όπως προκύπτει από τα προσκομισθέντα εκκαθαριστικά σημειώματα των αντίστοιχων ετών, ενώ κατά τη συζήτηση της αίτησης ρύθμισης των οφειλών της η μηνιαία σύνταξη της ανερχόταν στο ποσό των 1.200 ευρώ περίπου. Ως εκ τούτων, πιθανολογήθηκε ότι η ασκηθείσα έφεση θα ευδοκιμήσει κατ' ουσία. Επίσης, πιθανολογήθηκε ότι σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης η αιτούσα θα υποστεί ουσιώδη βλάβη σε σχέση με τους επιδιωκόμενους με την αίτηση του άρθρου 4 ν.3869/2010 σκοπούς, διότι αν αντικείμενο της εκτέλεσης αποτελέσει το ακίνητο που χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία της, ήτοι το υπό στοιχεία διαμέρισμα του α' ορόφου, επιφανείας κύριων χώρων 101,30 τ.μ. και βοηθητικών χώρων (ήτοι της υπ' αριθμ. ΑΠ. αποθήκης του υπογείου ορόφου επιφανείας 8,11 τ.μ. και της υπ' αριθμ. Ρ. . θέσης στάθμευσης επιφανείας 10,15 τ.μ.) 18,26 τ.μ., το οποίο βρίσκεται στη Αττικής επί της οδού αρ… και της ανήκει κατά αποκλειστική κυριότητα, νομή και κατοχή, όπως αυτό ειδικότερα περιγράφεται στην παραπάνω αίτηση της, θα ματαιωθεί η επιδιωκόμενη από την αιτούσα, εξαίρεση από την εκποίηση του ακινήτου της κύριας κατοικίας της, ενώ, περαιτέρω, η αιτούσα στερούμενη επαρκούς εισοδήματος, θα αδυνατεί να μισθώσει άλλη κατοικία, δεδομένου ότι το έτερο ακίνητο που διαθέτει και βρίσκεται στους είναι μη κατοικήσιμο.

Περαιτέρω η πρώτη καθ' ης δεν θα υποστεί καμία ζημία από την υπό κρίση αναστολή δοθέντος ότι η χορήγηση της επιφέρει την αυτοδίκαιη απαγόρευση εκποίησης και μεταβολής της περιουσιακής της κατάστασης και συνεπώς μπορεί στην περίπτωση της απόρριψης της έφεσης της να εκτελέσει σε βάρος της περιουσίας της ελεύθερα και χωρίς περιορισμούς. Επιπλέον η κύρια κατοικία της είναι ήδη προσημειωμένη, και ως εκ τούτου δεν κινδυνεύουν με ενδεχόμενη μεταβίβαση της από την πλευρά της. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πιθανολογείται ότι η ως άνω έφεση της αιτούσας θα ευδοκιμήσει αφού συντρέχουν στο πρόσωπο της οι οριζόμενες στις διατάξεις του ν. 3869/2010 προϋποθέσεις, καθώς πιθανολογήθηκε ότι η αιτούσα δεν έχει πτωχευτική ικανότητα και έχει περιέλθει χωρίς δόλο, σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής των χρηματικών οφειλών της προς τις πιστώτριες της, ενώ η παραπάνω κατοικία αποτελεί την κύρια κατοικία της (άρθρο 9 παρ. 2 ν. 3869/2010). Κατόπιν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή ως κατ' ουσίαν βάσιμη και να ανασταλεί κάθε διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος της αιτούσας μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης επί της από 13-05-2019 και απευθυνόμενης ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών έφεσης, με αριθμό κατάθεσης ενώπιον του Ειρηνοδικείου Αθηνών ΓΑΚ/ΕΑΚ: …. και αριθμό κατάθεσης και προσδιορισμού ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ΓΑΚ/ΕΑΚ: ….. η οποία έχει προσδιορισθεί να συζητηθεί ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατά τη δικάσιμο της 01-04-2022, σύμφωνα με όσα ειδικότερα ορίζονται στο διατακτικό της παρούσας. Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται κατ' αναλογική εφαρμογή του άρθρου 8 παρ. 6 ν. 3869/2010.

Δείτε αναλυτικά την απόφαση ΕιρΑθ 90/2021.

ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΥΒΑΡΗΣ

Ο Μιχάλης Κούβαρης είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος του Μεταπτυχιακού διπλώματος με τίτλο "MSC BUSINESS FOR LAWYERS" του ALBA GRADUATE...