logo-print

Απόφαση ΔΕΕ σε προδικαστική παραπομπή από το ΣτΕ με αντικείμενο τις πριμοδοτήσεις που χορηγούνται στους αγοραστές καπνού σε φύλλα

Ακατέργαστος καπνός – Πριμοδοτήσεις που χορηγούνται στους αγοραστές καπνού σε φύλλα – Μείωση της πριμοδότησης ανάλογα με την αγορασθείσα ποσότητα καπνού χαμηλότερης κλάσης, κατηγορίας ή ποιότητας – Αρχές της μη αναδρομικότητας και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης

09/05/2023

16/05/2023

Πολιτειολογία
ΕΣΔΑ Κατ΄άρθρο ερμηνεία

ΙΩΑΝΝΗ ΣΑΡΜΑΣ
ΞΕΝΟΦΩΝ ΚΟΝΤΙΑΔΗΣ
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Επιμέλεια: Γεώργιος Π. Κανέλλος 

Στις 04.05.2023 δημοσιεύθηκε απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) σε υπόθεση ελληνικού ενδιαφέροντος. 

Ειδικότερα, το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) απέστειλε στο Δικαστήριο προδικαστικό ερώτημα, στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ, αφενός, της “Καπνική Α. Μιχαηλίδης AE” και, αφετέρου, του Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ) και του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με αντικείμενο την ακύρωση πράξης του Εθνικού Οργανισμού Καπνού, εκδοθείσας κατ’ εφαρμογήν του κανονισμού (ΕΟΚ) 2062/92, με την οποία η εταιρία αυτή κλήθηκε να επιστρέψει, ως αχρεωστήτως καταβληθείσα, πριμοδότηση που της είχε χορηγηθεί.

Ιστορικό της υπόθεσης

Η υπόθεση αφορά την ένδικη διαφορά που προέκυψε μεταξύ της εταιρίας Καπνική Α. Μιχαηλίδης ΑΕ και του ΟΠΕΚΕΠΕ και του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Αντικείμενό της είναι η ακύρωση πράξης του Εθνικού Οργανισμού Καπνού, εκδοθείσας κατ’ εφαρμογήν του κανονισμού (ΕΟΚ) 2062/92, σύμφωνα με την οποία η εν λόγω εταιρία κλήθηκε να επιστρέψει, ως αχρεωστήτως καταβληθείσα, πριμοδότηση που της είχε χορηγηθεί ως μεταποιητής-αγοραστής καπνού βάσει του κανονισμού περί κοινής οργανώσεως αγοράς ακατέργαστου καπνού, διότι έλαβε πριμοδότηση υψηλότερη από εκείνη που δικαιούται βάσει του σχετικού κανονισμού, καθώς αγόρασε ποσότητα καπνού κατώτερης κατηγορίας. Έτσι, η Καπνική Α. Μιχαηλίδης ΑΕ κλήθηκε να επιστρέψει ποσό 51.564.843 δραχμές (περίπου 151.327,49 ευρώ).

Η εταιρία άσκησε κατά της πράξης αυτής αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, του ΣτΕ, το οποίο παρέπεμψε το ένδικο αυτό βοήθημα στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών. Ενώπιον αυτού, η εταιρία υποστήριξε ότι το άρθρο 3, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2062/92 είναι ανίσχυρο ως διάταξη αναδρομικής ισχύος, καθώς και ότι η ρύθμιση αυτή παραβιάζει την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών απέρριψε την προσφυγή ως αβάσιμη και η εταιρία άσκησε έφεση κατά της απορριπτικής απόφασης ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. Αυτό την απέρριψε με το σκεπτικό, αφενός, ότι το άρθρο 3, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2062/92 δεν είχε αναδρομική ισχύ, δεδομένου ότι δεν συσχετίζεται με τον χρόνο της σύναψης των επίμαχων συμβάσεων καλλιέργειας, αλλά με την ποιότητα του καπνού, και, αφετέρου, ότι ο κανονισμός αυτός δεν παραβίαζε την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης.

Η Καπνική Α. Μιχαηλίδης ΑΕ άσκησε αναίρεση κατά της απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών ενώπιον του ΣτΕ. 

Το ΣτΕ, διατηρώντας αμφιβολίες ως προς το κύρος της ως άνω διάταξης, κατά το μέρος που αυτή ενδέχεται να αντιβαίνει στις αρχές της μη αναδρομικότητας των κανόνων δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το εξής  προδικαστικό ερώτημα για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως:

«Η διάταξη του άρθρου 3[, παράγραφος 3,] του [κανονισμού 2062/92], με την οποία ορίζεται ότι όταν η ποσότητα καπνού σε φύλλα χαμηλότερης ποιότητας που αγοράζεται από έναν μεταποιητή υπερβαίνει, σε σχέση με τις συνολικές αγορές της εν λόγω ποικιλίας, το ποσοστό που αναφέρεται στο παράρτημα IV, η πριμοδότηση μειώνεται κατά 30% για την ποσότητα που υπερβαίνει το εν λόγω ποσοστό, παραβιάζει την αρχή της μη αναδρομικότητας των κανόνων δικαίου και την αρχή της προστασίας δικαιολογημένης εμπιστοσύνης;»

Απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Με την απόφασή του αυτή, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι από την εξέταση του προδικαστικού ερωτήματος δεν προέκυψε κανένα στοιχείο ικανό να επηρεάσει το κύρος του άρθρου 3, παράγραφος 3, του κανονισμού ΕΟΚ) 2062/92 υπό το πρίσμα των αρχών της μη αναδρομικότητας των κανόνων δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Επίσης, έκρινε ότι ο ως άνω κανονισμός, συμπεριλαμβανομένου του άρθρου 3, παράγραφος 3, του κανονισμού αυτού είχε αναδρομική ισχύ.

Γίνεται υπόμνηση ότι η διαδικασία εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως παρέχει στα δικαστήρια των κρατών μελών τη δυνατότητα να υποβάλουν στο Δικαστήριο, στο πλαίσιο της ένδικης διαφοράς της οποίας έχουν επιληφθεί, ερώτημα σχετικό με την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης ή με το κύρος πράξεως οργάνου της Ένωσης. Το Δικαστήριο δεν αποφαίνεται επί της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου. Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να επιλύσει τη διαφορά αυτή, λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου. Η απόφαση αυτή δεσμεύει, ομοίως, άλλα εθνικά δικαστήρια ενώπιον των οποίων ανακύπτει παρόμοιο ζήτημα.

Το πλήρες κείμενο της απόφασης είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα CURIA

 

Το νέο πτωχευτικό δίκαιο των επιχειρήσεων και των υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΠΤΩΧΕΥΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΙΣΤΩΤΩΝ - ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΥΓΗΤΙΔΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΡΟΚΑΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΨΑΡΟΥΔΑΚΗΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Το δικαίωμα υπαναχώρησης στην Πνευματική Ιδιοκτησία - Συμβολές Αστικού Δικαίου Νο 13 21