logo-print

“Επιφυλακτικό” το Ευρ. Ελ. Συνέδριο ως προς την εκτίμηση των δαπανών της δράσης της ΕΕ για το κλίμα

Ελεγκτές: «Παρά τη σημειωθείσα πρόοδο, εξακολουθεί να ελλοχεύει ο κίνδυνος υπερεκτίμησης - Χρειαζόμαστε αξιόπιστα στοιχεία ως προς τις δαπάνες που σχετίζονται με το κλίμα»

Η Προστασία του Περιβάλλοντος και η Οικονομική Ελευθερία: Από τη σύγκρουση συμφερόντων στη Βιώσιμη Ανάπτυξη

ΜΙΧΑΗΛ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΕΙΔΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΔΙΚΑΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ & ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Το δίκαιο της ενέργειας μέσα από τη νομολογία του δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΓΑΛΙΑΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΕΙΔΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Επιμέλεια: Γεώργιος Π. Κανέλλος

Ελλείψει αξιόπιστης μεθόδου παρακολούθησης, υπάρχει κίνδυνος υπερεκτίμησης των δαπανών για το κλίμα στο πλαίσιο της σχετικής δράσης της ΕΕ, σύμφωνα με νέα επισκόπηση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ). 

Συγκεκριμένα, η επισκόπηση με τίτλο  «Παρακολούθηση των δαπανών για το κλίμα στον προϋπολογισμό της ΕΕ», η οποία δημοσιεύθηκε στις 2-07-2020, καταλήγει ότι για την περίοδο 2014-2020, η Επιτροπή είχε αναλάβει τη δέσμευση να δαπανήσει τουλάχιστον το ένα πέμπτο του προϋπολογισμού της ΕΕ (20%) υπέρ της δράσης για το κλίμα. Για την περίοδο 2021-2027, η εν λόγω τιμή-στόχος αυξήθηκε στο 25% (ένα τέταρτο του προϋπολογισμού). Σύμφωνα με τους ελεγκτές, ο καθορισμός τέτοιων τιμών-στόχου μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματικό βήμα προς την κατεύθυνση της υλοποίησης των κλιματικών στόχων της ΕΕ, εφόσον για την παρακολούθηση των δαπανών χρησιμοποιείται αξιόπιστη μεθοδολογία, η οποία εφαρμόζεται με συνέπεια σε όλους τους τομείς πολιτικής. 

Η αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητες της ΕΕ. Αντί της δημιουργίας ειδικού μέσου χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η Επιτροπή επέλεξε να ορίσει ένα ποσοστό-στόχο του προϋπολογισμού της ΕΕ που πρέπει να δαπανηθεί υπέρ της δράσης για το κλίμα. Στο πλαίσιο αυτό, παρακολούθηση των δαπανών που σχετίζονται με το κλίμα σημαίνει μέτρηση της χρηματοδοτικής συνεισφοράς των διαφόρων ενωσιακών πηγών χρηματοδότησης στην επίτευξη των στόχων για το κλίμα και αξιολόγηση της προόδου προς την υλοποίηση των εν λόγω στόχων δαπανών. 

Οι ελεγκτές επικεντρώθηκαν στην παρακολούθηση της δράσης για το κλίμα στους τομείς πολιτικής της γεωργίας, της συνοχής και της έρευνας, οι οποίοι από κοινού αντιπροσωπεύουν τη μερίδα του λέοντος των δαπανών που σχετίζονται με το κλίμα. Σε παλαιότερη έκθεσή τους (ειδική έκθεση 31/2016) είχαν προειδοποιήσει για τον κίνδυνο ανεπαρκούς επίτευξης της τρέχουσας τιμής-στόχου του 20% όσον αφορά τις δαπάνες της ΕΕ υπέρ της δράσης για το κλίμα. Στη νέα επισκόπηση διατυπώνεται εκ νέου ο προβληματισμός τους σχετικά με τη μεθοδολογία της Επιτροπής για την παρακολούθηση των εν λόγω δαπανών. Ο αρνητικός αντίκτυπος των δαπανών που οδηγούν σε αύξηση των εκπομπών δεν συνεκτιμήθηκε. Επιπλέον, υπερεκτιμήθηκε ο βαθμός στον οποίο οι ενωσιακές δαπάνες, ιδίως στο πλαίσιο ορισμένων καθεστώτων της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ), θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Τον Μάιο του 2018, στην πρώτη πρότασή της για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό, γνωστό ως «πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο» (ΠΔΠ) της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027, η Επιτροπή αύξησε την τιμή-στόχο της για τις δαπάνες της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή από 20% σε 25%. Στην πρότασή της για μια «Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία» του Δεκεμβρίου 2019 επιβεβαίωσε αυτή την αύξηση. 

Η κρίση της πανδημίας COVID 19 ενδέχεται να μεταβάλει τις πολιτικές προτεραιότητες, μετατοπίζοντας την εστίαση προς την αντιμετώπιση των απειλών για τη δημόσια υγεία, την τόνωση της οικονομίας ή τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Τον Μάιο του 2020, κατόπιν σχετικού αιτήματος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή υπέβαλε αναθεωρημένη πρόταση για το ΠΔΠ της περιόδου 2021-2027, συμπεριλαμβανομένου σχεδίου ανάκαμψης χρηματοδοτούμενου με δανεισμό, για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης της COVID 19. Η πρόταση αυτή τελεί επί του παρόντος ακόμη υπό συζήτηση. Το συνολικό ύψος των δαπανών της ΕΕ για το κλίμα θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα αυτών των διαπραγματεύσεων και από το είδος των επενδύσεων επί των οποίων θα δαπανηθούν τελικά οι πρόσθετοι πόροι της ΕΕ. Σε κάθε περίπτωση, η κλιματική αλλαγή θα συνεχίσει να αποτελεί παγκόσμια πρόκληση και ένα από τα βασικά ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες, τους υπευθύνους για τη χάραξη πολιτικής και τα ενδιαφερόμενα μέρη. 

Δήλωση

«Όλοι επιθυμούμε έναν προϋπολογισμό της ΕΕ με σαφώς οικολογικότερο προσανατολισμό», δήλωσε η Joëlle Elvinger, Μέλος του ΕΕΣ και αρμόδια για την επισκόπηση. «Παρά τη σημειωθείσα πρόοδο, εξακολουθεί να ελλοχεύει ο κίνδυνος υπερεκτίμησης της ενωσιακής δράσης για το κλίμα. Όσον αφορά τις προοπτικές για την περίοδο μετά το 2020, την Πράσινη Συμφωνία της Επιτροπής και την περισσότερο φιλόδοξη τιμή-στόχο του 25%, χρειαζόμαστε αξιόπιστα στοιχεία αναφορικά με τις δαπάνες που σχετίζονται με το κλίμα».

Ιστορικό

Στην ειδική έκθεση 31/2016 του ΕΕΣ διαπιστώθηκε ότι η μέθοδος που εφαρμόζει η Επιτροπή για την παρακολούθηση των δαπανών που σχετίζονται με το κλίμα στον προϋπολογισμό της ΕΕ ήταν απλή και ρεαλιστική, αλλά εμφάνιζε αρκετές αδυναμίες, όπως η μη εκτίμηση του αποτυπώματος άνθρακα κάθε δράσης. 

Η δράση της ΕΕ για τη βιωσιμότητα και την κλιματική αλλαγή αποτελεί κεντρικό σημείο του έργου του ΕΕΣ και παραμένει υψηλή προτεραιότητα στο πλαίσιο του αναθεωρημένου προγράμματος εργασίας για το 2020. Στις πλέον πρόσφατες δημοσιεύσεις μας επί του θέματος αυτού περιλαμβάνονται μια ειδική έκθεση σχετικά με τη βιοποικιλότητα των γεωργικών εκτάσεων και άλλη μία σχετική με τη χρήση φυτοφαρμάκων. Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί επίσης το κύριο θέμα του τελευταίου τεύχους της επιθεώρησης ECA Journal

Η εν προκειμένω επισκόπηση δεν αποτελεί έλεγχο. Στόχος της είναι η επικαιροποίηση της προηγούμενης ανάλυσης του ΕΕΣ σχετικά με την παρακολούθηση των δαπανών για το κλίμα στον προϋπολογισμό της ΕΕ, όπως ζήτησαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Το πλήρες κείμενο της επισκόπησης είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του ΕΕΣ (eca.europa.eu) 

send