logo-print

Κρατική ενίσχυση σε δημόσια ραδιοτηλεοπτική εταιρία - Συμβατή με την εσωτερική αγορά - Υποχρέωση του δικαιούχου να καταβάλει τόκους για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η ενίσχυση αυτή ήταν παράνομη

Δικαστήριο ΕΕ: Ο εθνικός δικαστής υποχρεούται να επιβάλει καταβολή τόκων ακόμη και σε περίπτωση ενισχύσεων που ο δικαιούχος έχει μεταβιβάσει σε συνδεδεμένες με αυτόν επιχειρήσεις και ενισχύσεων που του καταβλήθηκαν από επιχείρηση ελεγχόμενη από το Δημόσιο

25/11/2020

25/11/2020

Η προδικαστική παραπομπή στο ΔΕΕ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΚΩΣΤΗΣ ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Η προδικαστική παραπομπή στο ΔΕΕ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΚΩΣΤΗΣ ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Επιμέλεια: Γεώργιος Π. Κανέλλος

Με τη δημοσιευθείσα στις 24-11-2020 απόφασή του, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) αποφάνθηκε ότι τα εθνικά δικαστήρια έχουν την υποχρέωση να επιβάλουν στον αποδέκτη κρατικής ενίσχυσης χορηγηθείσας κατά παράβαση του άρθρου 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ την καταβολή τόκων για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η ενίσχυση ήταν παράνομη, ακόμη και όταν η Επιτροπή κρίνει, με την τελική απόφασή της, ότι η εν λόγω ενίσχυση είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με το άρθρο 106, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ.

Πρόσθετα, σύμφωνα με το ΔΕΕ, η ίδια υποχρέωση βαρύνει τα εθνικά δικαστήρια, ακόμη και στην περίπτωση ενισχύσεων τις οποίες ο εν λόγω αποδέκτης έχει μεταβιβάσει σε συνδεδεμένες με αυτόν επιχειρήσεις, καθώς και ενισχύσεων οι οποίες του καταβλήθηκαν από επιχείρηση ελεγχόμενη από το Δημόσιο.

Σημειώνεται ότι, η συγκεκριμένη αίτηση προδικαστικής αποφάσεως υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Viasat Broadcasting UK Ltd και της TV2/Danmark A/S (TV2) και του Βασιλείου της Δανίας, σχετικά με την υποχρέωση της TV2 να καταβάλει τόκους για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο τα μέτρα ενίσχυσης στα οποία υπήχθη τέθηκαν σε εφαρμογή παρανόμως, πριν από την έκδοση της τελικής απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με την οποία τα μέτρα αυτά κρίθηκαν συμβατά με την εσωτερική αγορά.

Ιστορικό της υπόθεσης

Η TV2 είναι δανική ραδιοτηλεοπτική εταιρία επιφορτισμένη με αποστολή παροχής δημόσιας υπηρεσίας, η οποία συνίσταται στην παραγωγή και μετάδοση τηλεοπτικών προγραμμάτων εθνικής και περιφερειακής εμβέλειας.

Κατόπιν καταγγελίας, το σύστημα χρηματοδότησης της TV2 εξετάστηκε από την Επιτροπή με την απόφαση 2006/217/ΕΚ, σχετικά με τα μέτρα που εφάρμοσε η Δανία υπέρ της TV2/Danmark. Με την απόφαση αυτή η Επιτροπή έκρινε ότι τα ως άνω μέτρα συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις χορηγηθείσες μεταξύ των ετών 1995 και 2002 από το Βασίλειο της Δανίας προς την TV2, υπό τη μορφή τελών και λοιπών μέτρων, οι οποίες, όμως, ήταν συμβατές με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 106, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, με εξαίρεση ποσό 628,2 εκατομμυρίων δανικών κορωνών (DKK) (περίπου 85 εκατομμύρια ευρώ).

Μετά την ακύρωση της ως άνω απόφασης με την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου TV2/Danmark κ.λπ. κατά Επιτροπής, T‑309/04, T‑317/04, T‑329/04 και T‑336/04, η Επιτροπή προέβη σε επανεξέταση των οικείων μέτρων.

Κατόπιν της επανεξέτασης, η Επιτροπή, με την απόφαση 2011/839/ΕΕ, σχετικά με τα μέτρα (C 2/03) που εφάρμοσε η Δανία υπέρ του TV2/Danmark, έκρινε ότι τα μέτρα αυτά, τα οποία εφαρμόστηκαν μεταξύ των ετών 1995 και 2002 υπέρ της TV2 υπό μορφή εσόδων από τα ραδιοτηλεοπτικά τέλη και από τα άλλα μέτρα που εξετάστηκαν στην εν λόγω απόφαση, συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, οι οποίες χορηγήθηκαν μεν παρανόμως, κατά παράβαση του άρθρου 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, πλην όμως ήταν συμβατές με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 106, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ.

Η TV2 άσκησε προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου με αίτημα τη μερική ακύρωση της εν λόγω απόφασης.

Με την απόφαση TV2/Danmark κατά Επιτροπής, T‑674/11, το Γενικό Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση 2011/839/ΕΕ, κατά το μέρος που με την απόφαση αυτή η Επιτροπή έκρινε ότι τα έσοδα από τις διαφημίσεις των ετών 1995 και 1996 τα οποία καταβλήθηκαν μέσω του Ταμείου TV2 στην TV2 συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις, και απέρριψε την προσφυγή κατά τα λοιπά.

Η TV2, η Επιτροπή και η Viasat άσκησαν αναιρέσεις κατά της απόφασης αυτής.

Με την απόφαση TV2/Danmark κατά Επιτροπής, C‑649/15 P, το Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση αναιρέσεως της TV2.

Με τις αποφάσεις, Επιτροπή κατά TV2/Danmark, C‑656/15 P, και Viasat Broadcasting UK κατά TV2/Danmark, C‑657/15 P, το Δικαστήριο αναίρεσε την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου, TV2/Danmark κατά Επιτροπής, T‑674/11, κατά το μέρος που με αυτήν ακυρώθηκε η απόφαση 2011/839/ΕΕ κατά ως άνω εκτιθέμενα1, και αποφάνθηκε οριστικώς επί της διαφοράς απορρίπτοντας την προσφυγή ακυρώσεως την οποία είχε ασκήσει η TV2 κατά της απόφασης αυτής.

Στη συνέχεια, η Viasat άσκησε αγωγή ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, Østre Landsret (εφετείου ανατολικής περιφέρειας, Δανία), με αίτημα την εκ μέρους της TV2 καταβολή των τόκων για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι οικείες ενισχύσεις ήταν παράνομες, ήτοι μεταξύ των ετών 1995 και 2011, τους οποίους η TV2 θα είχε καταβάλει επί του επίμαχου ποσού των ενισχύσεων αν είχε αναγκαστεί να δανειστεί αντίστοιχο ποσό στην αγορά εν αναμονή της έκδοσης της τελικής απόφασης της Επιτροπής, κατά το άρθρο 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ.

Υπό τις συνθήκες αυτές το Østre Landsret (εφετείο ανατολικής περιφέρειας) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο προδικαστικά ερωτήματα, συναφώς.

Απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το Δικαστήριο έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι το άρθρο 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ έχει την έννοια ότι τα εθνικά δικαστήρια έχουν την υποχρέωση να επιβάλουν στον αποδέκτη κρατικής ενίσχυσης χορηγηθείσας κατά παράβαση της διάταξης αυτής την καταβολή τόκων για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η ενίσχυση ήταν παράνομη, ακόμη και όταν η Επιτροπή κρίνει, με την τελική απόφασή της, ότι η εν λόγω ενίσχυση είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με το άρθρο 106, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ.

Επιπλέον, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι το άρθρο 108 παράγραφος 3, ΣΛΕΕ έχει την έννοια ότι τα εθνικά δικαστήρια έχουν την υποχρέωση να επιβάλουν στον αποδέκτη κρατικής ενίσχυσης χορηγηθείσας κατά παράβαση της διάταξης αυτής την καταβολή τόκων για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η ενίσχυση ήταν παράνομη, ακόμη και στην περίπτωση ενισχύσεων τις οποίες ο εν λόγω αποδέκτης έχει μεταβιβάσει σε συνδεδεμένες με αυτόν επιχειρήσεις και ενισχύσεων οι οποίες του καταβλήθηκαν από επιχείρηση ελεγχόμενη από το Δημόσιο.

Γίνεται υπόμνηση ότι η διαδικασία εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως παρέχει στα δικαστήρια των κρατών μελών τη δυνατότητα να υποβάλουν στο Δικαστήριο, στο πλαίσιο της ένδικης διαφοράς της οποίας έχουν επιληφθεί, ερώτημα σχετικό με την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης ή με το κύρος πράξεως οργάνου της Ένωσης. Το Δικαστήριο δεν αποφαίνεται επί της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου. Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να επιλύσει τη διαφορά αυτή, λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου. Η απόφαση αυτή δεσμεύει, ομοίως, άλλα εθνικά δικαστήρια ενώπιον των οποίων ανακύπτει παρόμοιο ζήτημα.

Το πλήρες κείμενο της απόφασης είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα CURIA

  • 1. Το Γενικό Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση 2011/839/ΕΕ, κατά το μέρος που με την απόφαση αυτή η Επιτροπή έκρινε ότι τα έσοδα από τις διαφημίσεις των ετών 1995 και 1996 τα οποία καταβλήθηκαν μέσω του Ταμείου TV2 στην TV2 συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις.
Πλωτά Αιολικά Πάρκα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΜΕΛΙΣΣΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Ερμηνεία ΚπολΔ (Άρθρα 904-1054)

ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ

ΚΕΡΑΜΕΥΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΚΟΝΔΥΛΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ

ΝΙΚΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

ΜΑΖΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ