logo-print

Κρυπτοστοιχεία: Έρχονται ευρωπαϊκοί κανόνες για τον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα

Ένα ισχυρό πλαίσιο που θα εφαρμόζεται στα λεγόμενα «σταθερά κρυπτονομίσματα» για την προστασία των καταναλωτών - Επίτευξη συμφωνίας για τον ευρωπαϊκό κανονισμό για τα κρυπτοστοιχεία (MiCA)

Δίκαιο κεφαλαιαγοράς

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΔΙΚΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ

ΤΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

Διαδίκτυο & τεχνητή νοημοσύνη στο ελληνικό δίκαιο

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΖΕΚΟΣ

ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ & ΔΙΚΑΙΟ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εντάσσει για πρώτη φορά τα κρυπτοστοιχεία καθώς και τους εκδότες και τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων σε κανονιστικό πλαίσιο.

Η Προεδρία του Συμβουλίου και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με την πρόταση για τις αγορές κρυπτοστοιχείων (MiCA), η οποία καλύπτει τους εκδότες μη εξασφαλισμένων κρυπτοστοιχείων, τα αποκαλούμενα «σταθερά κρυπτονομίσματα» καθώς και τους τόπους διαπραγμάτευσης και τα πορτοφόλια όπου τηρούνται τα κρυπτοστοιχεία. Το εν λόγω κανονιστικό πλαίσιο θα προστατεύει τους επενδυτές και θα διαφυλάσσει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, επιτρέποντας παράλληλα την καινοτομία και ενισχύοντας την ελκυστικότητα του τομέα των κρυπτοστοιχείων. Αυτό θα καταστήσει το πεδίο στην Ευρωπαϊκή Ένωση πιο ξεκάθαρο, καθώς ορισμένα κράτη μέλη διαθέτουν ήδη εθνική νομοθεσία για τα κρυπτοστοιχεία, αλλά μέχρι στιγμής δεν υπήρχε ειδικό κανονιστικό πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ.

Ρύθμιση των κινδύνων που σχετίζονται με τα κρυπτοστοιχεία

Ο κανονισμός MiCA θα προστατεύει τους καταναλωτές από ορισμένους από τους κινδύνους που συνδέονται με τις επενδύσεις σε κρυπτοστοιχεία και θα τους βοηθά να αποφεύγουν δόλιες ενέργειες. Προς το παρόν οι καταναλωτές διαθέτουν πολύ περιορισμένα δικαιώματα προστασίας ή επανόρθωσης, ιδίως εάν οι συναλλαγές πραγματοποιούνται εκτός της ΕΕ. Με βάση τους νέους κανόνες, οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα υποχρεούνται να τηρούν αυξημένες απαιτήσεις για την προστασία των πορτοφολιών των καταναλωτών και θα ευθύνονται σε περίπτωση απώλειας των κρυπτοστοιχείων των επενδυτών. Ο κανονισμός MiCA θα καλύπτει επίσης κάθε είδους κατάχρηση της αγοράς που σχετίζεται με κάθε είδος συναλλαγής ή υπηρεσίας, ιδίως όσον αφορά τη χειραγώγηση της αγοράς και την κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών.

Οι παράγοντες της αγοράς κρυπτοστοιχείων θα πρέπει να δηλώνουν πληροφορίες σχετικά με το περιβαλλοντικό και κλιματικό τουςαποτύπωμα. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Kινητών Aξιών και Αγορών (ESMA) θα καταρτίσει σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων σχετικά με το περιεχόμενο, τις μεθοδολογίες και την παρουσίαση των πληροφοριών που αφορούν τις κύριες δυσμενείς περιβαλλοντικές και κλιματικές επιπτώσεις. Εντός δύο ετών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει έκθεση σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των κρυπτοστοιχείων και τη θέσπιση υποχρεωτικών ελάχιστων προτύπων βιωσιμότητας για μηχανισμούς συναίνεσης, συμπεριλαμβανομένης της απόδειξης εργασίας (proof-of-work).

Για να αποφευχθούν τυχόν επικαλύψεις με την επικαιροποιημένη νομοθεσία για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (AML), η οποία θα καλύπτει πλέον και τα κρυπτοστοιχεία, ο κανονισμός MiCA δεν επαναλαμβάνει τις διατάξεις για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, όπως ορίζονται στους εσχάτως επικαιροποιημένους κανόνες για τη μεταφορά χρηματικών ποσών που συμφωνήθηκαν στις 29 Ιουνίου. Ωστόσο, στον κανονισμό MiCA τίθεται η απαίτηση η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) να επιφορτιστεί με την τήρηση δημόσιου μητρώου μη συμμορφούμενων παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων. Οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων των οποίων η μητρική εταιρεία είναι εγκατεστημένη σε χώρες που περιλαμβάνονται στον ενωσιακό κατάλογο τρίτων χωρών που θεωρούνται υψηλού κινδύνου όσον αφορά τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, καθώς και στον ενωσιακό κατάλογο μη συνεργάσιμων περιοχών φορολογικής δικαιοδοσίας, θα υποχρεούνται να εφαρμόζουν ενισχυμένους ελέγχους σύμφωνα με το πλαίσιο της ΕΕ για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Αυξημένες απαιτήσεις μπορούν επίσης να εφαρμόζονται στους μετόχους και στη διοίκηση των CASPs, ιδίως όσον αφορά τον εντοπισμό τους.

Ένα ισχυρό πλαίσιο που θα εφαρμόζεται στα λεγόμενα «σταθερά κρυπτονομίσματα» για την προστασία των καταναλωτών

Τα πρόσφατα γεγονότα στις αποκαλούμενες αγορές «σταθερών κρυπτονομισμάτων» κατέδειξαν εκ νέου τους κινδύνους που διατρέχουν οι κάτοχοι ελλείψει ρύθμισης καθώς και τις επιπτώσεις τους σε άλλα κρυπτοστοιχεία.

Πράγματι, ο κανονισμός MiCA θα προστατεύσει τους καταναλωτές ζητώντας από τους εκδότες σταθερών κρυπτονομισμάτων να δημιουργούν επαρκώς ρευστοποιήσιμο αποθεματικό, με αναλογία 1/1 και εν μέρει με τη μορφή καταθέσεων. Σε κάθε κάτοχο του αποκαλούμενου «σταθερού κρυπτονομίσματος» θα προσφέρεται από τον εκδότη απαίτηση ανά πάσα στιγμή και δωρεάν, ενώ οι κανόνες που διέπουν τη λειτουργία του αποθεματικού θα παρέχουν επίσης επαρκή ελάχιστη ρευστότητα. Επιπλέον, όλα τα αποκαλούμενα «σταθερά κρυπτονομίσματα» θα εποπτεύονται από την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ), με την παρουσία του εκδότη στην ΕΕ να αποτελεί προϋπόθεση για οποιαδήποτε έκδοση.

Η ανάπτυξη ψηφιακών κερμάτων με εγγύηση περιουσιακών στοιχείων (ART) με βάση μη ευρωπαϊκό νόμισμα, ως ευρέως χρησιμοποιούμενου μέσου πληρωμής, θα περιοριστεί στη διατήρηση της νομισματικής μας κυριαρχίας. Οι εκδότες ψηφιακών κερμάτων με εγγύηση περιουσιακών στοιχείων θα πρέπει να έχουν καταστατική έδρα στην ΕΕ, ώστε να διασφαλίζεται η κατάλληλη εποπτεία και παρακολούθηση των δημόσιων προσφορών ψηφιακών κερμάτων με εγγύηση περιουσιακών στοιχείων.

Το πλαίσιο αυτό θα παράσχει την αναμενόμενη ασφάλεια δικαίου και θα επιτρέψει την άνθηση της καινοτομίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κανόνες σε επίπεδο ΕΕ για τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων και για τα διάφορα κρυπτοστοιχεία

Σύμφωνα με την προσωρινή συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα, οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων (CASP)θα χρειάζονται άδεια για να δραστηριοποιούνται εντός της ΕΕ. Οι εθνικές αρχές θα υποχρεούνται να εκδίδουν άδειες εντός προθεσμίας τριών μηνών. Όσον αφορά τους μεγαλύτερους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, οι εθνικές αρχές θα διαβιβάζουν τακτικά σχετικές πληροφορίες στην Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA).

Τα μη ανταλλάξιμα ψηφιακά κέρματα (NFT), δηλαδή τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία που αντιπροσωπεύουν πραγματικά αντικείμενα όπως τέχνη, μουσική και βίντεο, θα εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής, εκτός εάν εμπίπτουν σε υφιστάμενες κατηγορίες κρυπτοστοιχείων. Εντός 18 μηνών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επιφορτιστεί με την εκπόνηση συνολικής αξιολόγησης και, εάν κριθεί αναγκαίο, ειδικής, αναλογικής και οριζόντιας νομοθετικής πρότασης για τη δημιουργία καθεστώτος για τα μη ανταλλάξιμα ψηφιακά κέρματα και για την αντιμετώπιση των αναδυόμενων κινδύνων αυτής της νέας αγοράς.

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία πρέπει πρώτα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ώστε να ακολουθήσει η τυπική διαδικασία έκδοσης της πράξης.

Ιστορικό

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε την πρόταση MiCA στις 24 Σεπτεμβρίου 2020. Αποτελεί μέρος της ευρύτερης δέσμης μέτρων για τον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα, η οποία αποσκοπεί στη διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής προσέγγισης που προωθεί την τεχνολογική ανάπτυξη και διασφαλίζει τη χρηματοοικονομική σταθερότητα και την προστασία των καταναλωτών. Εκτός από την πρόταση MiCA, η δέσμη περιλαμβάνει στρατηγική για τον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα, πράξη για την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα (DORA) —η οποία θα αφορά και τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων— και πρόταση σχετικά με πιλοτικό καθεστώς για την τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (DLT) για χρήσης χονδρικής.

Η δέσμη αυτή καλύπτει κενό στην υφιστάμενη νομοθεσία της ΕΕ, διασφαλίζοντας ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο δεν θέτει εμπόδια στη χρήση νέων ψηφιακών χρηματοοικονομικών μέσων και, ταυτόχρονα, διασφαλίζει ότι τέτοιου είδους νέες τεχνολογίες και προϊόντα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του χρηματοπιστωτικού κανονιστικού πλαισίου και των ρυθμίσεων διαχείρισης λειτουργικού κινδύνου των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ. Ως εκ τούτου, η δέσμη μέτρων αποσκοπεί στη στήριξη της καινοτομίας και της υιοθέτησης νέων χρηματοοικονομικών τεχνολογιών, παρέχοντας παράλληλα κατάλληλο επίπεδο προστασίας σε καταναλωτές και επενδυτές.

Το Συμβούλιο ενέκρινε τη διαπραγματευτική του εντολή για την πρόταση MiCA στις 24 Νοεμβρίου 2021. Οι τριμερείς διάλογοι μεταξύ των συννομοθετών ξεκίνησαν στις 31 Μαρτίου 2022 και ολοκληρώθηκαν με την προσωρινή συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα

ΕΣΔΑ Κατ΄άρθρο ερμηνεία

ΙΩΑΝΝΗ ΣΑΡΜΑΣ
ΞΕΝΟΦΩΝ ΚΟΝΤΙΑΔΗΣ
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Η ποινική προστασία της αρχαίας και νεώτερης πολιτιστικής κληρονομιάς

ΜΝΗΜΕΙΑ - ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ - ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ, ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ