logo-print

Διαβούλευση για την κατάργηση (ή μη) της αλλαγής της ώρας από την Κομισιόν

Θα πρέπει να διατηρηθούν ή όχι οι ρυθμίσεις για τη θερινή ώρα;

01/08/2018

01/08/2018

Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΣΑΔΗΡΑΣ

Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΣΑΔΗΡΑΣ

Δημόσια διαβούλευση για το αν θα πρέπει να διατηρηθεί ή να καταργηθεί η υποχρεωτική αλλαγή της ώρας (θερινή ώρα) ξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 

Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις για τη θερινή ώρα, η ώρα πρέπει να αλλάζει δύο φορές τον χρόνο, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η μεταβαλλόμενη διάρκεια του φωτός της ημέρας και να αξιοποιείται η διαθέσιμη ηλιοφάνεια κατά τη διάρκεια συγκεκριμένης περιόδου.

Τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ εφαρμόζουν εδώ και πολύ καιρό τις ρυθμίσεις για τη θερινή ώρα, οι οποίες χρονολογούνται, ως επί το πλείστον, από τον πρώτο και τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ή την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970. Την εποχή εκείνη, οι ρυθμίσεις για τη θερινή ώρα στόχευαν κυρίως στην εξοικονόμηση ενέργειας. Ωστόσο, υπήρχαν και άλλοι παράγοντες, όπως η οδική ασφάλεια, οι αυξημένες δυνατότητες αναψυχής χάρη στη μεγαλύτερη διάρκεια της ημέρας ή απλά η εναρμόνιση των εθνικών πρακτικών με αυτές των γειτονικών χωρών ή των κυριότερων εμπορικών εταίρων.

Οι ρυθμίσεις για τη θερινή ώρα σε επίπεδο ΕΕ ισχύουν από τη δεκαετία του 1980 και επί του παρόντος διέπονται από την οδηγία 2000/84/EΚ. Η οδηγία θεσπίζει την υποχρέωση των κρατών μελών να περνούν στη θερινή ώρα την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου και να επανέρχονται στη χειμερινή ώρα την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου. Στόχος της νομοθεσίας της ΕΕ για τη θερινή ώρα ήταν να ενοποιηθούν οι διαφορετικές εθνικές ημερομηνίες μετάβασης στη θερινή ώρα, ώστε να διασφαλιστεί με τον τρόπο μια εναρμονισμένη προσέγγιση για την αλλαγή της ώρας εντός της ενιαίας αγοράς.

Παράλληλα με τις ρυθμίσεις της ΕΕ για τη θερινή ώρα και ανεξάρτητα από αυτές, τα κράτη μέλη έχουν ομαδοποιηθεί σε τρεις διαφορετικές ωριαίες ατράκτους ή ζώνες ώρας. Η απόφαση σχετικά με τη χρήση μιας ζώνης ώρας δεν επηρεάζεται από τους κανόνες της ΕΕ για τη θερινή ώρα (ή από οποιαδήποτε μεταβολή τους).

Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η διάρκεια του φωτός της ημέρας ποικίλλει ανάλογα με τη γεωγραφική θέση των κρατών μελών της ΕΕ. Τα βόρεια κράτη μέλη της ΕΕ έχουν σχετικά μεγάλες εποχικές διακυμάνσεις όσον αφορά το διαθέσιμο φως της ημέρες κατά τη διάρκεια του έτους, και χαρακτηρίζονται από σκοτεινούς χειμώνες με λίγη ηλιοφάνεια και φωτεινά καλοκαίρια με μικρές νύχτες. Για τα κράτη μέλη που βρίσκονται στο νοτιότερο άκρο της ΕΕ, η κατανομή των ωρών με φως μεταξύ της ημέρας και της νύχτας μεταβάλλεται σπανίως κατά τη διάρκεια του έτους (βλ. χρονοδιαγράμματα ηλιακού φωτός στα κράτη μέλη της ΕΕ).

Κατά πόσον είναι αποτελεσματικές οι υφιστάμενες ρυθμίσεις για τη θερινή ώρα στην ΕΕ;

Στο παρελθόν έχουν πραγματοποιηθεί διάφορες μελέτες για την αξιολόγηση των ρυθμίσεων σχετικά με τη θερινή ώρα στην ΕΕ. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν τα εξής: (Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε τον κατάλογο των βασικών εγγράφων αναφοράς στο τέλος του παρόντος εγγράφου. Περιλαμβάνει επίσημα έγγραφα και εκθέσεις της Επιτροπής, καθώς και τις πλέον πρόσφατες μετα-μελέτες που αναλύουν τις υπάρχουσες επιστημονικές εκθέσεις και μελέτες γι΄αυτό το θέμα):

  • Εσωτερική αγορά: στο παρόν στάδιο, από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει μόνο ένα συμπέρασμα: η μη συντονισμένη αλλαγή της ώρας από τα κράτη μέλη θα ήταν επιζήμια για την εσωτερική αγορά καθώς θα είχε ως συνέπεια υψηλότερο κόστος για το διασυνοριακό εμπόριο, προβλήματα στις μεταφορές, τις επικοινωνίες και τα ταξίδια, καθώς και χαμηλότερη παραγωγικότητα στην εσωτερική αγορά αγαθών και υπηρεσιών.
  • Ενέργεια: παρά το γεγονός ότι η ενέργεια αποτελεί έναν από τους κυριότερους παράγοντες που οδήγησαν στη θέσπιση των ισχυουσών ρυθμίσεων, η έρευνα δείχνει ότι η συνολική εξοικονόμηση ενέργειας ως αποτέλεσμα της θερινής ώρας είναι οριακή. Επίσης, τα αποτελέσματα τείνουν να διαφέρουν ανάλογα με άλλους παράγοντες όπως η γεωγραφική θέση.
  • Υγεία: οι ρυθμίσεις για τη θερινή ώρα εκτιμάται ότι έχουν θετικό αντίκτυπο που συνδέεται με τη δυνατότητα περισσότερων υπαίθριων δραστηριοτήτων αναψυχής. Από την άλλη πλευρά, τα αποτελέσματα χρονοβιολογικών ερευνών δείχνουν ότι οι επιπτώσεις στο ανθρώπινο βιορυθμό μπορεί να είναι σοβαρότερες απ΄ό, τι θεωρείτο στο παρελθόν. Τα στοιχεία σχετικά με τις συνολικές επιπτώσεις στην υγεία (δηλαδή με βάση τη στάθμιση των θετικών και αρνητικών επιπτώσεων) παραμένουν ασαφή.
  • Οδική ασφάλεια: τα στοιχεία παραμένουν ασαφή όσον αφορά τη σχέση μεταξύ των ρυθμίσεων για τη θερινή ώρα και της συχνότητας τροχαίων ατυχημάτων. Κατ’ αρχήν, η στέρηση ύπνου λόγω του ότι γυρίζουμε τα ρολόγια μία ώρα μπροστά την άνοιξη, θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο ατυχημάτων. Ταυτόχρονα, οι περισσότερες ώρες με φως της ημέρας τα καλοκαιρινά βράδια θεωρείται ότι έχουν θετικό αντίκτυπο στην οδική ασφάλεια. Ωστόσο, είναι γενικά δύσκολο να καθοριστεί ο άμεσος αντίκτυπος των ρυθμίσεων σχετικά με τη θερινή ώρα στα ποσοστά ατυχημάτων σε σύγκριση με άλλους παράγοντες.
  • Γεωργία: οι ανησυχίες που διατυπώνονταν στο παρελθόν σχετικά με τις διαταραχές του βιορυθμού των ζώων και τις αλλαγές στις ώρες αρμέγματος λόγω της μεταβολής της ώρας φαίνεται να έχουν σε μεγάλο βαθμό εξαλειφθεί χάρη στη χρήση νέου εξοπλισμού, τεχνητού φωτισμού και αυτοματοποιημένων τεχνολογιών. Επίσης, μία επιπλέον ώρα με φως το καλοκαίρι μπορεί να αποτελεί ένα ιδιαίτερα θετικό στοιχείο δεδομένου ότι επιτρέπει την επιμήκυνση των ωρών απασχόλησης σε υπαίθριες δραστηριότητες, όπως η δουλειά στα χωράφια και η συγκομιδή.

Η Επιτροπή λαμβάνει τακτικά σχόλια των πολιτών σχετικά με το θέμα της θερινής ώρας, τα οποία τονίζουν συχνά στις διαταραχές που προκαλεί η αλλαγή της ώρας στην υγεία λόγω της στέρησης ύπνου και άλλων αρνητικών συνεπειών. Ωστόσο, ορισμένοι ζητούν επίσης να διατηρηθεί το ισχύον σύστημα, καθώς πιστεύουν ότι έχει θετικό αντίκτυπο.

Ορισμένα κράτη μέλη έχουν θίξει πρόσφατα το θέμα της θερινής ώρας σε επιστολές προς την Επιτροπή. Ειδικότερα, η Φινλανδία ζήτησε να καταργηθεί η εξαμηνιαία αλλαγή της ώρας και η Λιθουανία ζήτησε να επανεξεταστεί το ισχύον σύστημα ώστε να λαμβάνει υπόψη τις περιφερειακές και γεωγραφικές διαφορές.

Τον Φεβρουάριο του 2018 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ψήφισμα ζητώντας από την Επιτροπή να προβεί σε ενδελεχή αξιολόγηση της οδηγίας και, εάν είναι αναγκαίο, να υποβάλει πρόταση για την αναθεώρησή της. Ταυτόχρονα, το ψήφισμα επιβεβαίωσε ότι «είναι απαραίτητη η διατήρηση ενός ενιαίου καθεστώτος όσον αφορά την ώρα στην ΕΕ, ακόμη και μετά την κατάργηση των εξαμηνιαίων αλλαγών της ώρας».

ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι κοινοί κανόνες της ΕΕ στον τομέα αυτόν είναι καθοριστικής σημασίας για να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η θέση αυτή υποστηρίζεται επίσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο στο ψήφισμά του δήλωσε ότι έχει καθοριστική σημασία να διατηρηθεί ενιαίο καθεστώς όσον αφορά την ώρα εντός της ΕΕ.

Σε απάντηση στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή δεσμεύτηκε συνεπώς να αξιολογήσει τις δύο κύριες εναλλακτικές επιλογές πολιτικής που προβλέπονται για τη διασφάλιση του εναρμονισμένου αυτού καθεστώτος:

  1. διατήρηση των ισχυουσών ρυθμίσεων της ΕΕ για τη θερινή ώρα,όπως ορίζονται στην οδηγία 2000/84/EΚ, ή
  2. κατάργηση της ισχύουσας εξαμηνιαίας αλλαγής της ώρας σε όλα τα κράτη μέλη και απαγόρευση των περιοδικών αλλαγών. Θα πρέπει και πάλι να τονιστεί ότι στην περίπτωση αυτή δεν θα επηρεάζεται η επιλογή της ζώνης ώρας, και ότι, σε τελική ανάλυση, κάθε κράτος μέλος θα μπορεί να αποφασίσει για την καθιέρωση μόνιμης θερινής ή χειμερινής ώρας (ή διαφορετικής ώρας).

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε εδώ.

Αναδάσωση

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΑΠΑΣΤΕΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΚΟΚ

ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΕΝΟΧΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΡΗΤΙΚΟΣ

send