logo-print

«Κίτρινη κάρτα» από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο στην αξιοποίηση των πόρων συνοχής της ΕΕ

Ελεγκτές: «Η ανάλωση των πόρων καθίσταται αυτοσκοπός, και όχι μέσο για την επίτευξη των στόχων της πολιτικής»

Η ευρωπαϊκή διαταγή δέσμευσης λογαριασμού κατά τον κανονισμό 655/2014

ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ

ΤΖΟΥΝΑΚΟΥ ΕΛΕΝΗ

Ευρωπαϊκό Δίκαιο

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΕΥΓΕΝΙΑ ΣΑΧΠΕΚΙΔΟΥ

Επιμέλεια: Γεώργιος Π. Κανέλλος

H ανάλωση των πόρων του τομέα της συνοχής δεν πρέπει να καθίσταται αυτοσκοπός, σύμφωνα με νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ).

Συγκεκριμένα, η ειδική έκθεση αριθ. 17/2018, με τίτλο «Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αντιμετώπισαν με τις ενέργειές τους τη χαμηλή απορρόφηση κατά τα τελευταία έτη της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013, χωρίς όμως να εστιάζουν επαρκώς στα αποτελέσματα», η οποία δημοσιεύθηκε στις 13-09-2018, καταλήγει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να χρησιμοποιούν αποτελεσματικότερα τη χρηματοδότηση για τη συνοχή.

Οι ελεγκτές προειδοποιούν ότι λόγω των καθυστερήσεων στην οριστικοποίηση του νομικού πλαισίου και της αργής υλοποίησης των σχεδίων δαπανών, οι εθνικές διοικητικές αρχές πιέστηκαν να αναλώσουν τους πόρους σε σύντομο διάστημα, ορισμένες φορές εις βάρος των επιδόσεων. Παρότι η Επιτροπή αντέδρασε με καθυστέρηση στις δυσκολίες στην απορρόφηση που αντιμετώπισαν ορισμένα προγράμματα, τα μέτρα που έλαβε, όπως και εκείνα των κρατών μελών, είχαν θετικό αντίκτυπο στην απορρόφηση.

Οι πόροι του τομέα της συνοχής κατανέμονται εκ των προτέρων στα κράτη μέλη για επταετή περίοδο δαπανών και τίθενται στη διάθεσή τους στο πλαίσιο ετήσιων πιστώσεων του προϋπολογισμού οι οποίες πρέπει να χρησιμοποιηθούν εντός ορισμένης χρονικής περιόδου. Οι ελεγκτές εξέτασαν τις δαπάνες της περιόδου 2007-2013 και τα μέτρα που έλαβαν τα κράτη μέλη, με την υποστήριξη της Επιτροπής, προκειμένου να αυξήσουν την απορρόφηση των πόρων στις περιπτώσεις που εντοπίζονταν προβλήματα. Κατά την περίοδο αυτή, η συνολική χρηματοδότηση για τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ ανήλθε σε 346 δισεκατομμύρια ευρώ. Επίσης συνέκριναν την εξέλιξη των ποσοστών απορρόφησης των πόρων με την αντίστοιχη των περιόδων 2000-2006 και 2014-2020. Πραγματοποίησαν επισκέψεις σε τέσσερα κράτη μέλη: την Τσεχική Δημοκρατία, την Ουγγαρία, την Ιταλία και τη Ρουμανία.

Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι για αμφότερες τις περιόδους 2007-2013 και 2014-2020, η καθυστέρηση στην έγκριση του νομικού πλαισίου είχε ως συνέπεια καθυστέρηση στην υλοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Όσον αφορά την περίοδο 2007-2013, η πλειονότητα των εν λόγω προγραμμάτων εγκρίθηκε τουλάχιστον δώδεκα μήνες μετά την έναρξη της περιόδου προγραμματισμού, γεγονός που αναπόφευκτα είχε αλυσιδωτές συνέπειες στην ανάλωση των πόρων.

Σύμφωνα με τους ελεγκτές, η υλοποίηση άρχισε αργά την περίοδο 2007-2013 αλλά ήταν ακόμη βραδύτερη την περίοδο 2014-2020. Επιπλέον, η αλληλοεπικάλυψη των περιόδων προγραμματισμού είχε ως αποτέλεσμα τα κράτη μέλη να δαπανούν ακόμη πόρους της προηγούμενης περιόδου παρόλο που είχε αρχίσει η υλοποίηση των επόμενων προγραμμάτων.

Κατά την περίοδο 2007-2013, η Επιτροπή παρακολούθησε όντως την απορρόφηση των πόρων, ήτοι τον βαθμό στον οποίο χρησιμοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη. Όμως, μόλις προς τα τέλη του 2014 συγκρότησε ειδική ομάδα για να βοηθήσει τα κράτη μέλη που αντιμετώπιζαν δυσκολίες στην ανάλωση των πόρων σε ορισμένα προγράμματα. Η υποστήριξη από την εν λόγω ειδική ομάδα, σε συνδυασμό με τα μέτρα που έλαβαν τα κράτη μέλη οδήγησαν σε αξιοσημείωτη αύξηση των δαπανών: στις αρχές του 2018, οι πληρωμές είχαν φθάσει στο 97,2% των πιστώσεων του προϋπολογισμού. Μέχρι το τέλος του 2017, παρέμεναν αχρησιμοποίητα 4,4 δισεκατομμύρια ευρώ. Η Επιτροπή βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία κλεισίματος της περιόδου 2007-2013, επομένως το συνολικό ύψος των πληρωμών και της μη χρησιμοποιηθείσας χρηματοδότησης δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί.

Προκειμένου να βελτιωθεί ο τρόπος απορρόφησης της χρηματοδότησης, τα κράτη μέλη αναθεώρησαν προγράμματα, τμηματοποίησαν έργα και χρησιμοποίησαν τη χρηματοδότηση της ΕΕ για τη συγχρηματοδότηση έργων που είχαν ήδη χρηματοδοτηθεί σε εθνικό επίπεδο. Εντούτοις, σύμφωνα με τους ελεγκτές, ορισμένα από τα μέτρα αυτά είχαν ως κύριο στόχο την ανάλωση των πόρων και τη συμμόρφωση με τους κανόνες, και όχι την επίτευξη αποτελεσμάτων. Επίσης, οι συχνές αναθεωρήσεις των προγραμμάτων θέτουν υπό αμφισβήτηση την αρτιότητα της ανάλυσης στην οποία βασίστηκε η διαδικασία προγραμματισμού. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή δεν διαθέτει ολοκληρωμένη εικόνα των μέτρων που χρησιμοποιήθηκαν ή του αντικτύπου τους, λόγω της ελλιπούς παροχής πληροφοριών από τα κράτη μέλη και περιορισμών στην υποβολή στοιχείων.

Οι ελεγκτές συνιστούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα εξής:

  • να προτείνει στις νομοθετικές αρχές χρονοδιάγραμμα με το οποίο να διασφαλίζεται ότι η υλοποίηση αρχίζει από την αρχή της περιόδου προγραμματισμού·
  • να διασφαλίζει ότι οι αναθεωρήσεις των επιχειρησιακών προγραμμάτων βασίζονται σε άρτια και ολοκληρωμένη αξιολόγηση και επιδιώκουν την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων·
  • να παρακολουθεί την απορρόφηση, να εντοπίζει τις περιπτώσεις βραδείας και ταχείας απορρόφησης και να αξιολογεί τον αντίκτυπο των μέτρων·
  • να διασφαλίζει ότι οι προσπάθειες εστιάζονται στην επίτευξη θετικών αποτελεσμάτων.

Δήλωση

«Είναι εξαιρετικά σημαντικό να αποφεύγεται να πρέπει να δαπανηθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα μεγάλα χρηματικά ποσά στο τέλος της περιόδου προγραμματισμού, επειδή υπό τέτοιες συνθήκες ενδέχεται η χρήση αυτών των πόρων να μην είναι η βέλτιστη. Η ανάλωση των πόρων καθίσταται αυτοσκοπός, και όχι μέσο για την επίτευξη των στόχων της πολιτικής», δήλωσε ο Henri Grethen, Μέλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και αρμόδιος για την έκθεση.

Ιστορικό

Σκοπός της πολιτικής στον τομέα της συνοχής είναι η μείωση των αναπτυξιακών ανισορροπιών μεταξύ των διαφόρων περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στον εν λόγω τομέα αναλογεί το ένα τρίτο περίπου του προϋπολογισμού της ΕΕ. Σε τρέχουσες τιμές, το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 261 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, σε 346 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2007-2013 και σε 365 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2014-2020. Η χρηματοδότηση παρέχεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής.

Υπενθυμίζεται ότι το ΕΕΣ παρουσιάζει τις ειδικές εκθέσεις του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ, καθώς και σε άλλους ενδιαφερομένους, όπως σε εθνικά κοινοβούλια, παράγοντες του ενδιαφερόμενου κλάδου και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών. Στη συντριπτική πλειονότητά τους, οι συστάσεις που διατυπώνουν οι ελεγκτές στις εκθέσεις τους υλοποιούνται.

Το πλήρες κείμενο της έκθεσης είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του ΕΕΣ (eca.europa.eu)

Εγκλήματα κατ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΙΝΑΣ

ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ / ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Η αστική ευθύνη του αρχιτέκτονος και του πολιτικού μηχανικού στα ιδιωτικά έργα

ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΕΝΟΧΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

send