logo-print

Κίτρινη κάρτα από το Ευρ. Ελεγκτικό Συνέδριο ως προς τον σχεδιασμό εξυγίανσης των τραπεζών στην ΕΕ

Ελεγκτές: «Παρά την πρόοδο που έχει σημειώσει τα τελευταία χρόνια ο Ενιαίος Μηχανισμός Εξυγίανσης, απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες για τον ορθό σχεδιασμό της εύτακτης εκκαθάρισης προβληματικών τραπεζών»

18/01/2021

19/01/2021

Η ευρωπαϊκή διαταγή δέσμευσης λογαριασμού κατά τον κανονισμό 655/2014

ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ

ΤΖΟΥΝΑΚΟΥ ΕΛΕΝΗ

Η επαπειλούμενη αδυναμία πληρωμών ως προϋπόθεση κήρυξης της πτώχευσης

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΠΤΩΧΕΥΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΣΩΤΗΡΙΟΣ

Επιμέλεια: Γεώργιος Π. Κανέλλος

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ), ουσιώδη στοιχεία εξακολουθούν να απουσιάζουν από τον σχεδιασμό της εξυγίανσης τραπεζών στην ΕΕ. 

Ο Ενιαίος Μηχανισμός Εξυγίανσης (ΕΜΕ) είναι το σύστημα που θέσπισε η ΕΕ για την εύτακτη εκκαθάριση προβληματικών τραπεζών στο πλαίσιο της τραπεζικής ένωσης, με στόχο την αποφυγή δαπανηρών διασώσεων. 

Ειδικότερα, η έκθεση του ΕΕΣ αριθ. 1/2021 με τίτλο «Ο σχεδιασμός της εξυγίανσης στο πλαίσιο του Ενιαίου Μηχανισμού Εξυγίανσης», η οποία δημοσιεύθηκε στις 14-01-2021, καταλήγει ότι ο ΕΜΕ, από τη σύστασή του το 2015, έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά τις προπαρασκευαστικές εργασίες για την εξυγίανση τραπεζών. Εντούτοις, οι ελεγκτές διαπιστώνουν ότι σε ορισμένους τομείς κρίσιμης σημασίας απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες. Το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης (SRB) πρέπει να θεσπίσει το σύνολο των πολιτικών που από κοινού διαμορφώνουν τις δράσεις εξυγίανσης και να μεριμνήσει για την εξάλειψη των αδυναμιών στους τομείς της ποιότητας, του έγκαιρου χαρακτήρα και της συνέπειας του σχεδιασμού της εξυγίανσης. Άλλα σημαντικά ζητήματα, όπως η χρηματοδότηση στο πλαίσιο της εξυγίανσης και η εναρμόνιση των εθνικών διαδικασιών αφερεγγυότητας όσον αφορά τις τράπεζες, πρέπει να διευθετηθούν από τους νομοθέτες.

Το νομικό πλαίσιο του ΕΜΕ προβλέπει εργαλεία για την εκκαθάριση τραπεζών, αφότου η αρχή εξυγίανσης -ήτοι το SRB στην περίπτωση των σημαντικών και των διασυνοριακών τραπεζών και οι εθνικές αρχές εξυγίανσης (ΕΑΕ) στην περίπτωση των λιγότερο σημαντικών τραπεζών στις περιοχές δικαιοδοσίας τους- αποφασίσει ότι μια προβληματική τράπεζα δεν μπορεί να υπαχθεί στις κανονικές διαδικασίες αφερεγγυότητας, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας τους για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, οι αρχές οφείλουν να καταρτίζουν σχέδια εξυγίανσης για κάθε τράπεζα και, κατά κανόνα, να τα επικαιροποιούν ετησίως. 

Η επιλογή του κατάλληλου εργαλείου εξυγίανσης, καθώς και η αποτελεσματικότητά του, εξαρτώνται, μεταξύ άλλων, από την αντιμετώπιση ή την άρση τυχόν ουσιαστικών εμποδίων στη δυνατότητα εξυγίανσης μιας τράπεζας. Οι ελεγκτές παρατηρούν, ωστόσο, ότι το SRB μέχρι στιγμής δεν έχει προσδιορίσει τέτοια εμπόδια, κατά παράβαση των εναρμονισμένων κανόνων. Τον Απρίλιο του 2020, το SRB δημοσίευσε το έγγραφο «Expectations for Banks», στο οποίο τους ζητούσε να ενισχύσουν ορισμένες πτυχές της δυνατότητας εξυγίανσης έως το τέλος του 2023. Εντούτοις, οι νομοθέτες δεν έχουν προβλέψει τέτοιο χρονοδιάγραμμα. 

Το ζήτημα της κάλυψης των αναγκών ρευστότητας κατά την εξυγίανση εξακολουθεί να αποτελεί πηγή προβληματισμού και μπορεί να περιορίσει τις επιλογές για την εξυγίανση μιας τράπεζας με τον πλέον αποδοτικό τρόπο. Μολονότι η Ευρωομάδα αποφάσισε πρόσφατα να μεταρρυθμίσει τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και να δημιουργήσει έναν κοινό μηχανισμό ασφαλείας για το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης, ο εν λόγω μηχανισμός ενδέχεται να μην επαρκεί για την παροχή χρηματοδότησης. Το SRB δεν έχει ακόμη εγκρίνει τη συναφή πολιτική του για την «οικονομική συνέχεια». 

Άλλες σημαντικές πολιτικές που απουσιάζουν σε επίπεδο SRB είναι εκείνες που αφορούν τη στέρεη διακυβέρνηση και την ανταλλαγή πληροφοριών κατά την εξυγίανση, δεδομένης της ανάγκης για λήψη αποφάσεων σε συνθήκες κατεπείγοντος. Σύμφωνα με τους ελεγκτές, δεν έχει επιτευχθεί ακόμη συνεπής μεταχείριση των τραπεζών, λόγω αποκλίσεων, παραδείγματος χάριν, όσον αφορά την αξιολόγηση των κρίσιμων λειτουργιών και του δημόσιου συμφέροντος. Επιπλέον, παρά τη σύσταση που διατυπώθηκε στην έκθεση των ελεγκτών κατόπιν του ελέγχου του SRB το 2017, οι πολιτικές εξακολουθούσαν να μην είναι δεσμευτικές για τα εσωτερικά κλιμάκια εξυγίανσης (που απαρτίζονται από υπαλλήλους του SRB και των ΕΑΕ), γεγονός που τους παρείχε σημαντικά περιθώρια διακριτικής ευχέρειας κατά την κατάρτιση των σχεδίων εξυγίανσης. Καθυστερήσεις σημειώθηκαν επίσης στην έγκριση των σχεδίων εξυγίανσης από το SRB για τις τράπεζες που υπάγονται στην αρμοδιότητά του

Οι ελεγκτές επισημαίνουν άλλα καίρια ζητήματα που πρέπει να τεθούν υπόψη των νομοθετών: την ανάγκη μεγαλύτερης ευθυγράμμισης του πλαισίου εξυγίανσης και των διαφόρων εθνικών πλαισίων αφερεγγυότητας που ισχύουν για τις τράπεζες και το γεγονός ότι οι κανόνες για τον καταμερισμό των επιβαρύνσεων και τις κρατικές ενισχύσεις διαφέρουν ανάλογα με το αν για τον χειρισμό μιας προβληματικής τράπεζας επιλέγεται η εξυγίανση ή η εφαρμογή των διαδικασιών αφερεγγυότητας. Τέλος, οι ελεγκτές συνιστούν την πρόβλεψη στη νομοθεσία αντικειμενικών και ποσοτικοποιημένων ορίων για την ενεργοποίηση μέτρων έγκαιρης παρέμβασης και την κήρυξη μιας τράπεζας σε σημείο πτώχευσης ή πιθανής πτώχευσης

Δήλωση

«Παρά την πρόοδο που έχει σημειώσει τα τελευταία χρόνια ο ΕΜΕ, απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες για τον ορθό σχεδιασμό της εύτακτης εκκαθάρισης προβληματικών τραπεζών», δήλωσε ο Rimantas Šadžius, Μέλος του ΕΕΣ και αρμόδιος για την έκθεση. «Ειδικότερα, διαπιστώσαμε ότι οι πολιτικές δεν κάλυπταν ακόμη όλους τους σχετικούς τομείς και παρουσίαζαν αδυναμίες. Τα σχέδια εξυγίανσης, παρότι βελτιωμένα από άποψη ποιότητας, δεν συμμορφώνονταν σε όλες τις περιπτώσεις με τις απαιτήσεις. Επιπλέον, το SRB δεν έχει προσδιορίσει καταλλήλως ούτε έχει επιληφθεί δεόντως των εμποδίων που τίθενται στη δυνατότητα εξυγίανσης μιας τράπεζας. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν θα κληθούν εκ νέου οι φορολογούμενοι να πληρώσουν τον λογαριασμό, οι εν λόγω αδυναμίες πρέπει να αντιμετωπιστούν.»

Γενικές πληροφορίες - Ιστορικό

Στο πλαίσιο του εν προκειμένω ελέγχου παρακολουθήθηκε η συνέχεια που δόθηκε σε προβλήματα που εντοπίστηκαν στο πλαίσιο της πρώτης έκθεσης του ΕΕΣ σχετικά με τις πολιτικές του SRB για τον σχεδιασμό της εξυγίανσης, με ιδιαίτερη έμφαση στα σχέδια εξυγίανσης για τις λιγότερο σημαντικές τράπεζες. 

Γίνεται υπόμνηση ότι το ΕΕΣ υποχρεούται να υποβάλλει ετησίως έκθεση σχετικά με τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις που απορρέουν από την άσκηση των καθηκόντων του SRB, δυνάμει του κανονισμού για τον ΕΜΕ. 

Υπενθυμίζεται ακόμα ότι το ΕΕΣ είναι ο ανεξάρτητος εξωτερικός ελεγκτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι εκθέσεις και οι γνώμες του αποτελούν καθοριστικής σημασίας κρίκο στην αλυσίδα λογοδοσίας εντός της ΕΕ, δεδομένου ότι χρησιμοποιούνται για να υποχρεώνουν σε λογοδοσία τους υπευθύνους για την εκτέλεση των πολιτικών και των προγραμμάτων της ΕΕ: την Επιτροπή, τα λοιπά θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ, καθώς και τις διοικητικές αρχές των κρατών μελών. Το ΕΕΣ προειδοποιεί για τους κινδύνους, παρέχει διασφάλιση, επισημαίνει αδυναμίες και ορθές πρακτικές και παρέχει καθοδήγηση στους φορείς χάραξης πολιτικής και τους νομοθέτες σχετικά με τον τρόπο βελτίωσης της διαχείρισης των πολιτικών και των προγραμμάτων της ΕΕ.

Το πλήρες κείμενο της έκθεσης είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του ΕΕΣ (eca.europa.eu)

Δίκαιο εμπορικών εταιριών - 4η έκδοση

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΔΙΚΑΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ

ΨΥΧΟΜΑΝΗΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ

Οικονομικά Εγκλήματα Νομιμοποιηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριοτητες

ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ - ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΣΥΛΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

send