logo-print

Κυκλική οικονομία: Νέα δικαιώματα καταναλωτών και απαγόρευση προβολής ψευδοοικολογικής ταυτότητας

30/03/2022

31/03/2022

Αστική Ευθύνη λόγω παραβάσεων του δικαίου ελεύθερου ανταγωνισμού

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΔΙΚΑΙΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ / ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΕΝΟΧΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΖΑΠΡΙΑΝΟΣ

Το δίκαιο της ενέργειας μέσα από τη νομολογία του δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΓΑΛΙΑΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΕΙΔΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ / ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Η Επιτροπή προτείνει την επικαιροποίηση των κανόνων της ΕΕ για τους καταναλωτές, ώστε να ενδυναμωθούν οι καταναλωτές για την πράσινη μετάβαση.

Οι επικαιροποιημένοι κανόνες θα διασφαλίσουν ότι οι καταναλωτές μπορούν να κάνουν συνειδητές και φιλικές προς το περιβάλλον επιλογές όταν αγοράζουν προϊόντα.

Οι καταναλωτές θα έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν πόσο χρόνο έχει σχεδιαστεί να διαρκέσει ένα προϊόν και πώς —και κατά πόσον— μπορεί να επισκευαστεί. Επιπλέον, οι κανόνες θα ενισχύσουν την προστασία των καταναλωτών από αναξιόπιστους ή ψευδείς περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς, απαγορεύοντας την «προβολή ψευδοοικολογικής ταυτότητας» και τις πρακτικές που παραπλανούν τους καταναλωτές σχετικά με την ανθεκτικότητα ενός προϊόντος.

Η Αντιπρόεδρος για θέματα Αξιών και Διαφάνειας, κ. Βιέρα Γιούροβα, δήλωσε τα εξής: «Παρέχουμε στήριξη στους καταναλωτές που δείχνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον για προϊόντα που διαρκούν περισσότερο και μπορούν να επισκευαστούν. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η οικολογική τους δέσμευση δεν παρεμποδίζεται από παραπλανητικές πληροφορίες. Με την παρούσα πρόταση τους παρέχουμε ισχυρά νέα εργαλεία για να κάνουν συνειδητές επιλογές και να αυξήσουν τη βιωσιμότητα των προϊόντων και της οικονομίας μας.».

Ο Επίτροπος Δικαιοσύνης, κ. Ντιντιέ Ρεντέρς, πρόσθεσε τα εξής: «Είναι απλό: εάν δεν αρχίσουμε να καταναλώνουμε με πιο βιώσιμο τρόπο, δεν θα επιτύχουμε τους στόχους μας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Ενώ οι περισσότεροι καταναλωτές είναι πρόθυμοι να συμβάλουν, διαπιστώσαμε επίσης αύξηση των πρακτικών προβολής ψευδοοικολογικής ταυτότητας και πρόωρης απαρχαίωσης. Προκειμένου να συμβάλουν ουσιαστικά στην πράσινη μετάβαση, οι καταναλωτές πρέπει να έχουν δικαίωμα σε πληροφορίες για να κάνουν βιώσιμες επιλογές. Πρέπει επίσης να προστατεύονται από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές που καταχρώνται το ενδιαφέρον τους να αγοράζουν πράσινα προϊόντα.».

Νέο δικαίωμα ενημέρωσης σχετικά με την ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα επισκευής των προϊόντων

Η Επιτροπή προτείνει την τροποποίηση της οδηγίας για τα δικαιώματα των καταναλωτών, ώστε να υποχρεωθούν οι έμποροι να παρέχουν στους καταναλωτές πληροφορίες σχετικά με την ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα επισκευής των προϊόντων:

  • Ανθεκτικότητα: Οι καταναλωτές πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με την εγγυημένη ανθεκτικότητα των προϊόντων. Εάν ο παραγωγός ενός καταναλωτικού αγαθού προσφέρει εμπορική εγγύηση διάρκειας άνω των δύο ετών, ο πωλητής πρέπει να παρέχει τις πληροφορίες αυτές στον καταναλωτή. Όσον αφορά τα αγαθά που καταναλώνουν ενέργεια, ο πωλητής πρέπει επίσης να ενημερώνει τους καταναλωτές όταν δεν παρέχεται από τον πωλητή καμία πληροφορία σχετικά με εμπορική εγγύηση ανθεκτικότητας.
  • Επισκευές και επικαιροποιήσεις: Ο πωλητής πρέπει επίσης να παρέχει σχετικές πληροφορίες για τις επισκευές, όπως η βαθμολογία της δυνατότητας επισκευής (κατά περίπτωση), ή άλλες σχετικές πληροφορίες επισκευής που διατίθενται από τον παραγωγό, όπως η διαθεσιμότητα ανταλλακτικών ή εγχειριδίου επισκευής. Για έξυπνες συσκευές και ψηφιακό περιεχόμενο και υπηρεσίες, ο καταναλωτής πρέπει επίσης να ενημερώνεται σχετικά με τις επικαιροποιήσεις λογισμικού που παρέχει ο παραγωγός.

Οι παραγωγοί και οι πωλητές θα αποφασίσουν για τον καταλληλότερο τρόπο παροχής των πληροφοριών αυτών στον καταναλωτή, είτε στη συσκευασία είτε στην περιγραφή του προϊόντος στον ιστότοπο. Σε κάθε περίπτωση, οι πληροφορίες πρέπει να παρέχονται πριν από την αγορά και με σαφή και κατανοητό τρόπο.

Απαγόρευση της προβολής ψευδοοικολογικής ταυτότητας και της προγραμματισμένης απαρχαίωσης

Η Επιτροπή προτείνει επίσης αρκετές τροποποιήσεις στην οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές (ΟΑΕΠ). Πρώτον, ο κατάλογος των χαρακτηριστικών των προϊόντων για τα οποία ο έμπορος δεν μπορεί να παραπλανήσει τους καταναλωτές διευρύνεται ώστε να καλύπτει τις περιβαλλοντικές ή κοινωνικές επιπτώσεις, καθώς και την ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα επισκευής. Στη συνέχεια, προστίθενται επίσης νέες πρακτικές που θεωρούνται παραπλανητικές μετά από κατά περίπτωση αξιολόγηση, όπως η διατύπωση περιβαλλοντικού ισχυρισμού που σχετίζεται με μελλοντικές περιβαλλοντικές επιδόσεις χωρίς σαφείς, αντικειμενικές και επαληθεύσιμες δεσμεύσεις και στόχους και χωρίς ανεξάρτητο σύστημα παρακολούθησης.

Τέλος, η ΟΑΕΠ τροποποιείται με την προσθήκη νέων πρακτικών στον υφιστάμενο κατάλογο απαγορευμένων αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, τη λεγόμενη «μαύρη λίστα». Οι νέες πρακτικές θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

  • Τη μη ενημέρωση σχετικά με χαρακτηριστικά που εισάγονται για τον περιορισμό της ανθεκτικότητας, για παράδειγμα, λογισμικό που διακόπτει ή υποβαθμίζει τη λειτουργικότητα του αγαθού μετά από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα·
  • Τη διατύπωση γενικών και ασαφών περιβαλλοντικών ισχυρισμών όταν δεν μπορούν να αποδειχθούν οι εξαιρετικές περιβαλλοντικές επιδόσεις του προϊόντος ή του εμπόρου. Παραδείγματα τέτοιων γενικών περιβαλλοντικών ισχυρισμών είναι «φιλικό προς το περιβάλλον», «οικολογικό» ή «πράσινο», οι οποίοι εσφαλμένα υποδηλώνουν ή δημιουργούν την εντύπωση εξαιρετικών περιβαλλοντικών επιδόσεων·
  • Τη διατύπωση περιβαλλοντικού ισχυρισμού για ολόκληρο το προϊόν, όταν στην πραγματικότητα αυτό αφορά μόνο μια συγκεκριμένη πτυχή του προϊόντος·
  • Την επίδειξη εθελοντικού σήματος βιωσιμότητας το οποίο δεν βασίζεται σε σύστημα επαλήθευσης από τρίτους ούτε έχει θεσπιστεί από δημόσιες αρχές·
  • Τη μη ενημέρωση ότι ένα αγαθό έχει περιορισμένη λειτουργικότητα όταν χρησιμοποιεί αναλώσιμα, ανταλλακτικά ή εξαρτήματα που δεν παρέχονται από τον αρχικό παραγωγό.

Οι τροποποιήσεις αυτές αποσκοπούν στη διασφάλιση της ασφάλειας δικαίου για τους εμπόρους, αλλά και στη διευκόλυνση της επιβολής της νομοθεσίας σε υποθέσεις που σχετίζονται με την προβολή ψευδοοικολογικής ταυτότητας και την πρόωρη απαρχαίωση προϊόντων. Επιπλέον, διασφαλίζοντας ότι οι περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί είναι θεμιτοί, οι καταναλωτές θα είναι σε θέση να επιλέγουν προϊόντα που είναι πραγματικά καλύτερα για το περιβάλλον από ό,τι τα ανταγωνιστικά τους. Αυτό θα ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό προς πιο περιβαλλοντικώς βιώσιμα προϊόντα, μειώνοντας έτσι τις αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Επόμενα βήματα

Οι προτάσεις της Επιτροπής θα συζητηθούν τώρα από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μόλις εγκριθούν και μεταφερθούν στην εθνική νομοθεσία των κρατών μελών, οι καταναλωτές θα δικαιούνται έννομη προστασία σε περίπτωση παραβιάσεων, μεταξύ άλλων μέσω της διαδικασίας συλλογικής προσφυγής στο πλαίσιο της οδηγίας για τις αντιπροσωπευτικές αγωγές

Πηγή: ec.europa.eu
Πρόσθετοι λογοι αναιρέσεων κατά τον ΚΠΔ

Αθανάσιος Κ. Ζαχαριάδης

ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ / ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Η υποστήριξή της κατηγορίας υπό το πρίσμα του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας

ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΥΔΕΛΗ

ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ / ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ